Posted in Մայրենի

Մայրենի 19․10․2022

Ձմեռը հայրս Չալանկին կապում էր մեր գոմի չարդախում, հենց գոմի դռան առաջ, ուր նա խոտ էր դնում նրա համար, որ տեղը փափուկ ու տաք լինի։

Հայրս Չալանկին գոմի դռանը կապում էր նրա համար, որ գող գալու դեպքում իմացնի, որովհետև գոմը գտնվում էր մեր տնից բավական հեռու։ Եթե պատահեր դուռը կոտրեին և ամբողջ տավարը տանեին` չէինք իմանա։

— Քնածն ու մեռածը մին է,— ասում էր հայրս և միշտ զգուշացնում, որ եթե ինքը, պատահեց, տանը չեղավ, մենք չմոռանանք Չալանկին կապել գոմի չարդախում։

Եվ, պետք է ասած, Չալանկի պատճառո՞վ, թե նրա ահից, ոչ միայն մեր գոմից, այլև մեր բակից բան չէր գողացվում։ Հայրս հավատացած էր, թե մի բան պատահելիս Չալանկը հաչոցով կիմացնի։

Իսկ Չալանկը երբեք սուտ չէր հաչում… Դա արդեն հայտնի էր:

Ու ահա ձմռան մի գիշեր, երբ մեր տանը բոլորս քնած էինք, հանկարծ զարթնեցինք ինչ-որ տարօրինակ ձայներից։ Մեկը դիպչում էր մեր դռանը, ճանկռոտում և մի տեսակ, մռռոցի նման, ձայներ հանում։

Առաջինը զարթնեցինք ես ու մայրս։ Հայրս, սովորաբար, խոր էր քնում, մինչև չհրեիր՝ չէր զարթնի։

Մի քանի անգամ ականջ դնելով այդ տարօրինակ ձայներին, մայրս արթնացրեց հորս.

— Տես մի էն ի՞նչ է, որ դուռը չանգռում է…

Այդ րոպեին դռան ճանկռտոցը կրկնվեց. նորից մեկը դիպավ դռանը, և լսվեց զսպված կլանչոց։

— Շուն է՞,— հարցրեց հայրս տարակուսած, անկողնում նստելով: Ապա վեր կացավ, արխալուղը գցեց ուսերին ու գնաց դեպի դուռը։

Բայց մայրս չթողեց դուռը բանալ։

— Կատաղած շուն կլինի, աման…

Հայրս լուսամատի ապակիների միջով նայեց դուրս, բայց բան չնկատելով, լուսամուտի մի փեղկը բաց արավ ու գլուխը դուրս հանեց։

— Դե կորի՛,– պոռաց նա և ետ դարձավ։– Մեր շունն է, կապը կտրել է։

— Բա խի՞ է դուռը չանգռում,— զարմացավ մայրս։— Չլինի՞ սոված է։

— Չէ՛, հենց իրիկունը, գոմը փակելուց հետո եմ հաց տվել,— պատասխանեց հայրս։– Ով գիտի գելի հոտ է առել, վախից կապը կտրել` դեսն է եկել…

Եվ հայրս, ուսերին գցած արխալուղը մի կողմ դնելով, ուզում էր կրկին անկողին մտնել, երբ շունը, որ լռել էր այդ րոպեին, նորից դիպավ դռանն ու կլանչեց։

— Չէ։ Սա իսկ որ գելի հոտ է առել,— կրկնեց հայրս։ — Վախից կլանչում է…

Ու նորից բարկացավ.

— Դե, կորի՛, անպետք։

Չալանկը ընդհատեց կլանչոցը, բայց դարձյալ դռնովը դիպավ։

— Քեզ պես հազար շուն սատկի, էս ցրտին դուրս չեմ գա,— ասաց հայրս ու մտավ անկողին։

Շունը դռան ետևից կարծես զգաց այդ բանը և ավելի անհանգստացավ. սկսեց նորից կլանչել ու թաթը դռանը քսել:

Կլանչում էր, թաթը դռանը քսում և մի վայրկյան լռում, սպասում։ Տեսնելով ձայն չենք տալիս՝ շարունակում էր նույն ճանկռտոցն ու կլանչը։

Առաջադրանքներ

  1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:
  2. կլանչ-Կլանչոց
  3. Կազմիր նախադասություններ ընդհատել, տարօրինակ, զարթնել բառերով:
  4. Ես կանգնած խոսում էի երբ ինչ-որ մի մարդ մոտեցավ և ասաց “կներեք, որ ընդհատում էմ”, մի տարօրինակ մարդ հանդիպեցի վաճառասրահում արևտու կատարելիս, ես զարթնեցի առավոտյան ութին որ գնամ դպրոց;
  5. Ի՞նչ առածներ գիտես շան մասին: Գրիր:
  6. Ահա թե վորտեղ է թաքնված շան գլուխը, Շան հետ ընկերացի՛ր, փայտը ձեռքիցդ մի՛ գցիր;
  7. Վերնագրիր հատվածը:
  8. Շան արցակվելը;
Posted in Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 14․10․2022

204.ասշտաբը 1 ։ 10000000 է, Երևանի և Թբիլիսիի հեռավորությունը 1 4/5 սմ է։ Որքա՞ն է Երևանի և Թբիլիսիի
իրական հեռավորությունը։ 180կմ

  1. Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հողակտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատասխան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է`
    ա) 3 սմ-ի, 150մ գ) 10 սմ-ի, 500մ ե) 8 1/5 սմ-ի, 410մ է) 14 2/5 սմ-ի, 720մ
    բ) 1/2 սմ-ի, 25մ դ) 1 1/2 սմ-ի, 75մ զ) 3 9/10 սմ-ի, 195մ ը) 1/5 սմ-ի 10մ։
  2. Պատկերե՛ք 1 ։ 150 մասշտաբով.
    ա) 6 մ երկարությամբ հատված, բ) 4 1/2 մ շառավղով շրջանագիծ, 675
    գ) 9 մ երկարությամբ և մ լայնությամբ ուղղանկյուն։
  3. Հողակտորի հատակագծում (տե՛ս նկ. 7)
    արե՛ք անհրաժեշտ չափումները և
    հաշվե՛ք հողակտորի պարագիծն ու
    մակերեսը։ 88, 42
  4. Քարտեզի վրա հատվածն ունի 8 սմ
    երկարություն։ Գտե՛ք քարտեզի մասշտաբը, եթե այդ հատվածին տեղանքում համապատասխանում է մի հատված, որի երկարությունը հավասար է`
    ա) 8 կմ-ի, 1 ; 100.000 գ) 120 կմ-ի, 1 ; 150․000 ե) 1840 կմ-ի, է) 1600 կմ-ի,
    բ) 2 կմ-ի, 1 ; 25.000 դ) 124 կմ-ի, զ) 1400 կմ-ի, ը) 2400 կմ-ի։
  1. Ամառանոցի առաջին հարկի
    հատակագծում (տե՛ս նկ. 8)
    կատարե՛ք անհրաժեշտ չափումները և գտե՛ք ճաշասենյակի, խոհանոցի, լողարանի և միջանցքի իրական
    չափերն ու մակերեսները։
  2. Ինչի՞ է հավասար գծագրի մասշտաբը, եթե նրանում գծված
    պատկերները իրականներից մեծ են 7 անգամ։ 1 ; 1/7 կամ 7;1
Posted in Տեխնոլոգիա

Վայրի խաղող

Վայրի խաղողը մագլցողների թվում ամենացրտադիմացկուն բնափայտային բույսերից մեկն է, որը աչքի է ընկնում ամենաբարձր դեկորատիվ առանձնահատկություններով։ Այս բույսը հատկապես գեղեցիկ է ուշ աշնանը, երբ տերևները ստանում են անզուգական կինոմոնակարմրավուն երանգ։ Արագաճ բույս է, բարձրությունը հասնում և երբեմն անցնում է 10 մ-ից։ Կառչող բույս է բեղիկներով հեշտությամբ կառչում է պատի աննշան ելուստներին սակայն հենարանի կարիք է զգում։

Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ, բայց լավ է աճում պարարտ, սննդանյութերով հարուստ հողում։ Պահանջում է առատ հաճախակի ոռոգում։ Հեշտությամբ բազմանում է սերմերով, կտրոններով և հասարակ անդալիսով։ Անդալիսով բազմացնելիս շիվը պառկեցնում են գետնին և կեռկալներով ամրացնելուց հետո հող լցնում վրան։ Հանգույցներից բույսը շիվեր և արմատներ է արձակում։ Հաջորրդ տարի գարնանը դրանք անջատում են միմյանցից և որպես ինքնուրույն բույս տնկում համապատասխան հողամասերում, 30-40 միջբուսային տարախությամբ։ Կտրոններով բազմացնելու դեպքում մեկ տարեկան շիվերը վաղ գարնանը կտրում են 15-20 սմ երկարությամբ, յուրաքանչյուր կտրոնի վրա թողնելով 3-4 աչք, և ջերմատանը կամ ջերմոցում տնկում են այգու ավազախառը հողում։

Posted in Մայրենի

Մայրենի 13․10․2022

1. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:        «Քավության նոխազ» արտահայտությունը հին հրեաների կրոնական մի սովորություն է առաջացել: Տարին մի անգամ հրեաները երկու այծ էին բռնում, որոնցից  մեկին էին միայն զոհում: Մյուսի վրա մարդիկ հերթականությաբ դնում էին ձեռքերն ու դրանով իբր իրենց մեղքերը բարդում նրա վրա: Հետո այդ այծին ազատում էին տալիս: Հիմա «քավության նոխազ» անվանում են այն մարդկանց, որոնք իրենց վրա են վերցնում ուրիշի մեղքերը, ստիպված են լինում պատասխան տալ ուրիշ անելիքի համար:


2. Տրված գոյականները երկու խմբի բաժանի´ր:

Եզակի-մարմին, շարժում, ժամանակ, ճանապարհ, դաշտ, նյութ, մշակույթ, օրացույց;

Հոքնակի-մշակույթներ, նյութեր, մարմիններ, օրացույցներ, շարժումներ, դաշտեր, ճանապարհներ, ժամանակներ:

3. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և բացատրի´ր օրինաչափությունը:

Ա. Ձև-ձևեր, արտ-արտեր, հարց-հարցեր, սարք-սարքեր, զենք-զենքեր, դեզ-դեզեր, օր-օրեր:Բ. Երկիր-երկրներ, տարի-տարիներ, գնացք-գնացքներ, նվեր-նվերներ, վայրկյան-վարկյաններ, ուղևոր-ուղևորներ:Գ. Թոռ-թոռներ, դուռ-դռներ, մուկ-մկներ, ձուկ-ձկներ, լեռ-լեռներ, բեռ-բեռեր:Դ.  Աստղ-աստղեր, արկղ-արկղեր, վագր-վագրեր, անգղ-անգղեր, սանր-սանրեր:

4.Յուրաքանչյուր բառի  իմաստն արտահայտի՛ր բառակապակցությամբ։
Ա.Դասագիրք՝ դասի գիրք, հեռագիր՝ հեռուն ուղարկելու գիր, արոտավայր՝ արածելու վայր, լրագիր՝ լուրերի գիր, ծառաբուն՝ ծառի բույն, մրգաջուր՝ մրգի ջուր, մրջնաբույն՝ մրջույնի բույն, ծաղկեփունջ՝ ծաղկի փունջ, միջնապատ՝ միջին պատ:Բ.Վիպագիր՝ վեպ գրող, մեծատուն՝ մեծի տուն, զինակիր՝ զենք կրող, ժամացույց՝ ժամը ցուցադրող, կողմնացույց՝ կողմը ցուցադրող, երգահան՝ երգի հեղինակ, քարահատ՝ քար կտրող, պատմագիր՝ պատմություն գրող, քանդկագործ՝ քարի վարպետ;

Դասարանակն աշխատանք

5. Երկու խմբի գոյականների հոգնակին կազմի´ր և օրինաչափությունը բացահայտի´ր:Օրինակ` Դասագիրք- դասագրքեր, վիպագիր- վիպագիրներ:
Ա.Դասագիրք-դասագրքեր, հեռագիր-հեռագրեր, արոտավայր-արոտավայրներ,լրագիր-լրագրեր, ծառաբուն-ծառաբներ, մրգաջուր-մրգաջրեր, մրջնաբույն-մրջնաբույներ, ծաղկեփունջ-ծաղկեփնջեր, միջնապատ-միջնապատեր:Բ.Վիպագիր-վիպագրեր, մեծատուն-մեծատներ, զինակիր-զինակրեր, ժամացույց-ժամացույցներ, կողմնացույց-կողմացույցներ, երգահան-երգահններ, քարահատ-քարահատներ, պատմագիր-պատմագրեր, քանդկագործ-քանդակագործներ:

6.Դո՛ւրս գրել ածականները։

Այս գետի ափին, այս ուռենու տակ
Իմ մանկությունն է անցել երազուն,
Խաղացել է նա գետում այս հստակ,
Ոսկի է փնտրել այս տաք ավազում։
Նա թառել է այս ծառերին դալար,
Երկյուղով մտել այրերը այս մութ
Ու կածաններում այս օձագալար
Թափառել է նա մինչև մայրամուտ։
Եվ իր ծիծաղի ալիքներն է ջինջ
Տվել նա մի օր ջրերին այս խենթ,
Որ ուրախ երգով տարել ամեն ինչ
Ու, սակայն, ոչինչ չեն բերել էլ ետ։

երազուն, հստակ, տաք, դալար, մութ, օձագալար, ջինջ, խենթ, ուրախ;

7.Գրե՛լ տրված գոյականներից յուրաքանչյուրին բնորոշող
երեք ածական։
Նկար-գույնզգույն, գեղեցիկ, թանկ

այգի-կանաչ, գեղեցիկ, մեծ

ծաղիկ-հոտառատ, գույնզգույն, գեղեցիկ

գիրք-հաստ, հետաքրքիր, գեղեցիկ

գորգ-փափուկ, գեղեցիկ, հաստ

երկիր-գեղեցիկ, կանաչ, կապույտ


8.Տրվածներից որն է ածական:
Մոխիր
Դողդոջուն
Դողդոջյուն

Հոտավետ
Գեղջուկ
Պատճառ

Սանդուղք
Ժայռափոր
Տնակ

Posted in Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 12․10․2022

171. Գրադարակում կա 60 գիրք։ Այդ գրքերի 2/3-ը ամուր կազմով է։
Ամուր կազմով քանի՞ գիրք կա գրադարակում։
40

  1. Գնացքի մի վագոնում 36 ուղևոր կա, իսկ մյուսում՝ դրա 5/6-ը։
    Ընդամենը քանի՞ ուղևոր կա այդ երկու վագոններում։
    66
  2. Հեռուստաաշտարակն ունի 420 մ բարձրություն և կազմված է
    երեք մասից։ Առաջին մասի բարձրությունն աշտարակի բարձրության 3/7-ն է, իսկ երկրորդը՝ 1/4-ը։ Ի՞նչ բարձրություն ունի աշտարակի երրորդ մասը։
    135
  3. Նախատեսված էր, որ գործարանը մեկ տարում պիտի թողարկեր
    12500 մեքենա։ Գործարանը նախատեսված աշխատանքը կատարեց 114 %-ով։ Նախատեսվածից քանի՞ մեքենայով ավելի թողարկեց գործարանը
    13.750
  4. Պահեստում 2000 կգ մթերք կար։ Առաջին օրը պահեստից տարան
    ամբողջ մթերքի 40 %-ը, երկրորդ օրը՝ մնացածի 30 %-ը։ Քանի՞
    կիլոգրամ մթերք մնաց պահեստում։
    840
  5. Գտե՛ք թիվը, եթե հայտնի է, որ նրա`
    ա) 20 %-ը հավասար է 125-ի, գ) 110 %-ը հավասար է 770-ի,
    բ) 35 %-ը հավասար է 140-ի, դ) 7/10%-ը հավասար է 7/25-ի:
    ա-625, բ-400, գ-700, դ-40
Posted in русский

Русский 11.10.2022

  1. Прочитайте и обсудите рассказ.
    Расскажите.

Шли по узенькой горной тропинке два путника: один с горячим сердцем, а дру­гой с холодным. Шли они в далекие стра­ны и хотели найти человеческое счастье.

– Посмотри, какие вокруг нас величе­ственные и прекрасные горы, – сказал че­ловек с горячим сердцем.

– Ничего особенного, просто кучи ог­ромных камней, – ответил человек с хо­лодным сердцем.

– Посмотри, какой нежный цветочек выглядывает из трещины в камне, как трудно ему, наверное, расти здесь без земли, – сказал человек с горячим серд­цем.

– Ха, нашел красоту. Что, я цветов до­ма не видел, – сказал человек с холод­ным сердцем.

Пошли они по горам дальше и увиде­ли горное озеро.

Человек с горячим сердцем востор­женно воскликнул:

– Какое оно прозрачное, голубое и ти­хое, такое тихое, что белые снежные вер­шины гор в нем отражаются, как в зерка­ле. А тебе нравится? – спросил он попут­чика.

– Ничего особенного, – ответил че­ловек с холодным сердцем, – просто ог­ромная лужа воды. А снег я и в прошлом году видел.

– Но, может быть, ты чувствуешь ка­кой здесь чистый, прохладный и свежий воздух, который хочется вдыхать всей грудью, – спросил человек с горячим сер­дцем.

– Ну вот ещё, придумал. Воздух вез­де одинаковый, что в городе, что в лесу, что в горах, – возразил человек с холод­ным сердцем.

Так долго шли по лесам и горам че­ловек с горячим и человек с холодным сердцем в поисках счастья и красоты, по­ка не повстречалась им пещера в кото­рой жил мудрый и добрый старик-от­шельник. Старик жил вдалеке от людей и был очень беден, но радушно принял гос­тей и пригласил их обедать к столу. Но на столе стоял лишь кувшин с прохлад­ной родниковой водой и лежал свежевы­печенный еще теплый хлеб. Человек с го­рячим сердцем, сев за стол, с радостью вдохнул запах хлеба, удивился чистоте и необычайному вкусу воды и поблагодарил старика за скромную еду, а человек с холодным сердцем, поморщившись, попробовал хлеб с водой и остался едой недоволен.

После обеда старик узнал у путников, что они ищут счастье, и сказал им обо­им: «Один из вас уже давно нашел счас­тье, а другому еще долго предстоит свое счастье искать. Ключ к счастью в наших сердцах. Счастлив тот, чьё горячее откры­тое сердце легко чувствует красоту и ра­достно отзывается на нее. Но тому, кто не замечает красоту вокруг себя, кто не дает своему сердцу радоваться красоте, тому очень тяжело найти счастье в жиз­ни. Счастье старается обойти стороной тех, кто сердцем холоден».

Так узнали человек с горячим и чело­век с холодным сердцем, что счастье не за горами, не в богатствах и королевских дворцах спрятано, а внутри каждого че­ловека находится. Но найти его можно лишь имея в груди горячее сердце, ра­дующееся красоте.

2. Ответьте на вопросы.
Что такое человеческое счастье?
Это умение радоватьца простым вещам
Люди бывают оптимистами и пессимистами, что это?
оптимист-это человек который видит красоту в каждем углу. Верит в лучшее.
пессимист-это человек который не видит нечего, кроме голых камней. Не верит в лучшее.
Объясните значение данных слов
оптимист-это человек который видит красоту в каждем углу. Верит в лучшее.
пессимист-это человек который не видит нечего, кроме голых камней. Не верит в лучшее.
Что для вас счастье?
Счастье для меня это рисоваие и быть с семьёй
Счастье, это радоваться каждому моменту, верить в лучшее.

Posted in Մայրենի

Մայրենի 11․10․2022

Աշուն

Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ,

Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,

Աշուն սնավ:

Սաղարթ-սաղարթ սարսելով

Ոսկի տերև դարսելով՝

Աշուն քնավ:

Տարափ ու բուք փչելով,

Վայուն-մայուն ճչելով՝

Աշուն ծնավ:

2. Բացատրի՛ր բառերը՝ լեցուն-Լիքը, մառան-Գետնափոր տեղ, տարափ-Հորդ անձրև, սաղարթ-տերևներ, մառան-Գետնափոր տեղ:

3. Յուրաքանչյուր քառյակի բովանդակությանը համապատասխան գրի՛ր, թե աշունն ինչպիսին է:

1-ին քառյակ………../սնավ աշուն

2-րդ քառյակ ………../քնավ աշուն

3-րդ քառյակ …………./ծնավ աշուն

Posted in Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10․10․2022

  1. Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ2
    է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր
    է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։ 1%=9, 16%=144
  1. Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։ 536
  2. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։ 60
  3. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝
    30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել
    երկու գյուղացիները։ 1950
  4. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։ 900-ի 15%-ը:
  5. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի 1/4-ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։ 25%
  6. Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.
    ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը. 10%
    բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները. 1%
    գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։ 10%
    146. Ո՞րն է ավելի քիչ՝ 150-ի 80 %-ը, թե՞ 100-ի 120 %-ը: 150-ի 80 %-ը
Posted in Բնագիտություն, Բնագիտություն

Բնագիտություն 11․10․2022

  1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում օքսիդներ:
    Երկու տարերից առաջացաց բարդ նյութ է։
  2. Ո՞րն է օքսիդացման ռեակցիան:
    Թթվածնի և այլ նյութերի միջև տեղի ունեցող քիմիական ռեակցաները օքսիդացման ռեակցյաներ են։
  3. Ի՞նչ կիրառություն ունեն ձեզ ծանոթ օքսիդները:
    Օրինակ չհանգած կիրը և ավազը օքտագործում էն շինարարությունում։