Часто во время дождя ты стоишь у окна, смотришь и слушаешь. Тебе начинает казаться, что у всех вещей есть голоса, что они умеют разговаривать. И твои карандаши, правда? Слышишь, говорит красный: – Я – мак, я – огонь, я – малина! Вслед за ним откликается оранжевый: – Я – морковь, я – апельсин! Жёлтый тоже не молчит: – Я – цыплёнок, я – пшеница, я – солнце! И зелёный шелестит: – Я – трава, я – сады, я – леса! И синий говорит: – Я – колокольчик, я – небо, я – море! И фиолетовый шепчет: – Я – фиалка, я – сирень! Но дождь перестаёт, и на небе появляется радуга. – Смотрите! –говорит красный. – Радуга – это я! – И я! – говорит оранжевый. – И я! – улыбается жёлтый. – И я! – радуется зелёный. – И я! – восклицает голубой.
– И я! – веселится синий. – И я! – смеётся фиолетовый. Все рады: в радуге – и маки, и апельсины, и пшеница, и трава, и небо, и фиалки. В ней всё!
В рассказе “Разговор красок” найдём предложения с вопро си-тельным и восклицательным знаком. Выразительно прочитаем их. Мак – красный. А колокольчик, фиалка, ромашка, василёк, сирень? Распределим роли. Прочитаем рассказ в лицах. Сколько человек нужно, чтобы выполнить задание.
Краски
Если, кроме чёрной, Нет в запасе красок, То не нарисуешь Ни чудес, ни сказок. Если, кроме чёрной, Есть другие краски, То рисуй картинку Смело, без опаски. Для чего? А просто, Чтобы всем на свете Мир казался ярким, А не в чёрном цвете!
Но вдруг! крастки замитчают в углу розовава. И к розвому потходит крастны и говорит. -Не рострайивойса иди кнам. -Правдо! -Да! Крастни берйот розвава и они вместе идут к другим крастком.
Они говорили отом. Что они могут норисоват. Но потом посли дождя. Выскочила радуга. Все были вне. И все были рады.
Մարդն իր կյանքի ընթացքում ստեղծում է տարբեր իրեր: Մեր շրջապատի ցանկացած իր, կենդանի օրգանիզմ կարող ենք կոչել մարմին: Մարմիններ են քարը, ծառը, տունը, միջատը, մետաղալարը և այլն: Ինչպես տեսնում ես, մարմիններն այնքան շատ են, որ անհնար է բոլորը թվարկել: Դրանք բաժանում են բնական (բնության կողմից ստեղծված) և արհեստական (մարդու կողմից ստեղծված) մարմինների: Արեգակը, Լուսինը, մոլորակները համարվում են նաև տիեզերական մարմիններ: Թվարկի’ր քո շրջապատում գտնվող բնական և արհեստական տասական մարմինների անուններ:
Մարմինները կազմված են նյութերից: Ձմռանը մեր տների ապակիները գարդարող եղյամը մարմին է, որը կազմված է ջրից: Ջուրն արդեն նյութ է: Մարմինները բաղկացած են տարբեր նյութերից: Մեր մարմինը, օրինակ, բաղկացած է ջրից, ճարպերից, սպիտակուցներից, ածխաջրերից և այլ նյութերից: Բազմազան նյութերից են պատրաստված մեր բնակարանները, տանն օգտագործվող տարբեր սարքավորումները (արհեստական մարմիններ):
Նյութերը լինում են պինդ, հեղուկ և գազային: Ցանկացած պինդ մարմին ունի որոշակի ձև: Օրինակ՝ տուֆի որմնաքարը ունի խորանարդի ձև, իսկ ձյան փաթիլը նման է կենտրոնից ճառագայթաձև ձգվող, կանոնավոր դասավորված սառցե բյուրեղների:
Հեղուկները և գազերը որոշակի ձև չունեն: Հեղուկը ընդունում է այն անոթի ձևը, որի մեջ լցված է:
Խոհանոցում, գազօջախը միացնելիս, զգում ես բնական գազի սուր հոտը: Դա նրանից է, որ գազերն ընդհանրապես շատ արագ են տարածվում: Եթե նույնիսկ շատ կարճ ժամանակ գազի փականը բաց է մնում, ապա խոհանոցն անմիջապես լցվում է գազով: Այն մենք զգում ենք իր սուր հոտի շնորհիվ: Գիտնականները պարզել են, որ բոլոր նյութերը կազմված են շատ փոքրիկ, աչքի համար անտեսանելի մասնիկներից: Դրանում համոզվելու համար կատարենք փորձ:
Վերցնենք մեկ նյութից կազմված որևէ մարմին, օրինակ՝ շաքարի կտոր: Այնուհետև այն գցենք տաք ջրով լցված ապակե բաժակի մեջ և գդալով խառնենք: Սկզբում շաքարը բաժակի մեջ լավ երևում է, բայց խառնելու ընթացքում այն աստիճանաբար դառնում է անտեսանելի: Դրանից հետո փորձենք ջրի համը և կզգանք, որ այն քաղցր է: Դա նշանակում է, որ շաքարը չի անհետացել, այն մնացել է բաժակում: Սակայն ինչո՞ւ շաքարի կտորը չի երևում: Այն բաժանվել է մանրագույն մասնիկների, այսինքն՝ լուծվելով խառնվել է ջրի մասնիկների հետ: Այս փորձը ապացուցում է, որ նյութերը և դրանցից բաղկացած մարմինները կազմված են մանրագույն մասնիկներից: Ցանկացած նյութ կազմված է յուրահատուկ մասնիկներից, որոնք ձևով և չափերով տարբերվում են այլ նյութերի մասնիկներից:
1․ Առաջադրանք՝Քանի նյութից կարելի է պատրաստել բաժակ:
У Кати было два зелёных карандаша. А у Лены ни одного. Вот и просит Лена Катю:
— Дай мне зелёный карандаш. А Катя и говорит:
— Спрошу у мамы.
Приходят на другой день обе девочки в школу. Спрашивает Лена:
— Разрешила мама дать карандаш?
А Катя вздохнула и говорит:
— Мама-то разрешила, а брата я не спросила.
— Ну что ж, спроси ещё у брата, — говорит Лена. Приходит Катя на другой день.
— Ну что, разрешил брат? — спрашивает Лена.
— Брат-то разрешил, да я боюсь, сломаешь ты карандаш.
— Я осторожно, — говорит Лена.
— Смотри, — говорит Катя, — не нажимай крепко, в рот не бери. Да не рисуй много.
— Мне, — говорит Лена, — только листочки на деревьях нарисовать надо да травку зелёную.
— Это много, — говорит Катя, а сама брови хмурит. И лицо недовольное сделала. Посмотрела на неё Лена и отошла. Не взяла карандаш. Удивилась Катя, побежала за ней:
— Ну, что ж ты? Бери!
— Не надо, — отвечает Лена. На уроке учитель спрашивает:
— Отчего у тебя, Леночка, листья на деревьях синие?
— Карандаша зелёного нет.
— А почему же ты у своей подружки не взяла? Молчит Лена. А Катя покраснела как рак и говорит:
— Я ей давала, а она не берёт. Посмотрел учитель на обеих:
— Надо так давать, чтобы можно было взять.
Прочитайте текст.
Ответьте на вопросы.
Какие карандаши были у Кати?
Какие карандаши были у Лены?
Что сказала Катя, когда Лена попросила у нее карандаш?
Какого цвета были листья на рисунке Лены?
Что сказал учитель?
Составь предложения.
было, У, два, зеленых, Кати, карандаша.
зеленым, Надо, травку, карандашом, нарисовать.
попросила, Лена, карандаш, зеленый.
покраснела, Катя, рак, как.
так, давать, Надо, чтобы, взять, было, можно.
Найди лишнее слова.
Яблоко, груша, шоколад, персик, мандарин
Ручка, карандаш, бутерброд, бумага, книга.
Дерево, птица, цветок, трава, ветка.
Заяц, девочка, медведь, волк, лиса.
В каждом из данных ниже слов спряталось животное, найди их. С этими словами /животными/ составь предложения.
Գոհար Եգանյան 