Սիրելի սովորողներ, այսօր կսովորենք հաշվել ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, ինչպես նաև կկատարեք գործնական աշխատանք։
Նախ ուսումնասիրենք ուղղանկյունանիստի փռվածքը։ Այն բաղկացած է 6 ուղղանկյուններից։
Օրինակի վրա հասկանանք, թե ինչպես պատրաստենք ուղղանկյունանիստ։ Ընտրեք 3 տարբեր չափումներ, օրինակ՝ 3 սմ, 5 սմ և 8 սմ։ Գունավոր ստվարաթղթից կտրեք 3 սմ և 5 սմ կողմերով 2 հատ ուղղանկյուն, կտրեք նաև 5 սմ և 8 սմ կողմերով 2 հատ ուղղանկյուն, որից հետո կտրեք 3 սմ և 8 սմ կողմերով 2 հատ ուղղանկյուն։ Այժմ սկոչի միջոցով այդ ուղղանկյունները միացրեք այնպես, որ ստանաք ուղղանկյունանիստի փռվածքը, դրանից հետո հեշտությմաբ կստանաք ուղղանկյունանիստ, որի չափումներն են՝ 3 սմ, 5 սմ և 8 սմ։
Ուղղանկյուանանիստի մակերևույթի մակերեսը նրա բոլոր նիստերի(ուղղանկյունների) մակերերսների գումարն է։
Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ ուղղանկյունանիստի լայնությունը, երկարությունը և բարձրությունը։
Եթե ուղղանկյունանիստի չափումները նշանակենք a,b,c, քանի որ ուղղանկյունանիստի հանդիպակաց նիստերը իրար հավասար են, ուստի նրա բոլոր նիստերի մակերերսների գումարը կլինի՝ 2*a*b+2*b*c+2*a*c, որն էլ ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն է։
Օրինակ՝ հաշվենք 3 սմ, 5 սմ և 8 սմ չափումներով ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
Ավելի լավ հասկանալու համար նախ պատկերենք ուղղանկյունանիստի փռվածքը՝
Նախ նկատենք, որ կա 2 հատ 3 սմ և 5 սմ կողմերով ուղղանկյուն։ Հաշվենք 3 սմ և 5 սմ կողմերով ուղղանկյուններից յուրաքանչյուրի մակերեսը՝ 3*5=15 սմ քառ․։
Այժմ նկատենք, որ կա 2 հատ 3 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկուն։ Հաշվենք 3 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուններից յուրաքանչյուրի մակերսը՝ 3*8=24 սմ քառ․:
Այնուհետև նկատենք, որ կա 2 հատ 5 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուն։ Հաշվենք 5 սմ և 8 սմ կողմերով ուղղանկյուններից յուրաքանչյուրի մակերեսը՝ 5*8=40 սմ քառ․։
S(մակերևույթի մակերես)=2*15+2*24+2*40=30+48+80=158 սմ քառ․
Առաջադրանքներ․
1․Գործնական աշխատանք։
Գունավոր ստվարաթղթից պատրաստեք ուղղանկյունանիստ, առանձին պատրաստեք նաև նրա փռվածքը։
Քանոնով չափեք պատրաստած ուղղանկյունանիստի երկարությունը, լայնությունը և բարձրությունը։ Հաշվեք պատրաստած ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը։
2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ, 8 դմ։ 5*7=35 7*8=56 8*5=40 35+35+56+56+40+40=260
3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ, 12 սմ, 10 սմ։ 6*12=72 12*10=120 6*10=60 72+72+120+120+60+60=504
4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 3 սմ, 5 սմ, 10 սմ։ 3*5=15 5*10=50 3*10=30 15+15+50+50+30+30=190
5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝
Митя накатался на саночках с ледяной горы и на коньках по замёрзшей реке; прибежал домой румяный, весёлый и говорит отцу: „Ух как весело зимою! Я бы хотел, чтобы всегда зима была” „Запиши твоё желание в мою записную книжку”, – сказал отец. Митя записал. Пришла весна. Митя набегался за пёстрыми бабочками по зелёному лугу, нарвал цветов, прибежал к отцу и говорит: „Что за прелесть эта весна! Я бы желал, чтобы всегда весна была”. Отец опять вынул книжку и предложил Мите записать своё желание. Настало лето. Митя с отцом отправились на сенокос. Весь длинный день веселился мальчик: ловил рыбу, собирал ягоды, кувыркался в душистом сене, а вечером сказал отцу: „Вот уж сегодня я повеселился вволю! Я бы желал, чтобы лету конца не было”. И это желание Мити было записано в ту же книжку. Наступила осень. В саду собирали плоды – румяные яблоки и жёлтые груши. Митя был в восторге и говорит отцу: „Осень лучше всех времён!” Тогда отец вынул свою записную книжку и показал мальчику, что он то же самое говорил и о весне, и о зиме, и о лете.
Задание 1. Разделите текст на предложения. В конце каждого предложения поставьте точку.
Охотник нашёл в лесу лисёнка. Он принёс его домой. Это был шустрый зверёк. Cкоро лисёнок стал большим. Oсенью охотник отпустил его в лес.
Задание 2. Спишите предложения в таком порядке, чтобы получился связный текст. Озаглавьте его Птичка Однажды у меня на окне появилась птица. Она очень внимательно посмотрела на меня. Глаза у неё карие, грудка серая. Лапки чёрные. Славная птичка!
Задание 3. Озаглавьте текст и спишите его, вставляя пропущенные буквы. Пришла осен
Осень. Высоко в небе летят журавли. Пичально кричат птицы . Они прощаются с родиной. Журавли будут зимовать в тёплой Африке . Висной они вернутся на родину.
Заданние 4. Соберите предложения в текст. Запишите и озаглавьте его.
Пролетело жаркое лето прошла золотая осень только ели и сосны стоят зелёные голые стоят деревья ждут зимней одежды подули холодные ветры выпал снег пришла зима.
Խորանարդի մակերևույթի մակերեսը նրա 6 նիստերի մակերեսների գումարն է։ Քանի որ խորանարդի 6 նիստերը իրար հավասար քառակուսիներ են, ուրեմն, խորանարդի մակերևույթի մակերեսը հաշվելու համար պետք է գտնել 1 քառակուսու մակերեսը և արդյունքը բազմապատկել 6-ով։
Օրինակ՝ Հաշվեք 8 սմ կող ունեցող խորանադի մակերևույթի մակերեսը։
Խնդիրը լուծելու համար նախ վերհիշենք, որ խորանարդի մակերևությի մակերեսը նրա 6 իրար հավասար նիստերի(քառակուսիների) գումարն է։ Հաշվենք 8 սմ կողմով 1 քառակուսու մակերսը և արդյունքը բազմապատկեն 6-ով(քանի որ 6 նիստերը իրար հավասար են)։
8*8=64 (սմ քառ․)
64*6=384(սմ քառ․)
Paint-ով գծեք խորանարդ․
Հաշվեք 12 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-864, ծավալն-4728
Հաշվեք 14 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-1296, ծավալն-2744
Հաշվեք 19 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-2166, ծավալն-6859
Հաշվեք 15 մմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-1350, ծավալն-3375
Հաշվեք 4 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-96, ծավալն-64
Հաշվեք 21 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-2646, ծավալն-9261
Հաշվեք 11 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-726, ծավալն-1331
Հաշվեք 14 մմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-1176, ծավալն-2744
Հաշվեք 21 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-2646, ծավալն-9261
Հաշվեք 1 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-6, ծավալն-1
Հաշվեք 9 մմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-486, ծավալն-729
Խորանարդի մակերևույթի մակերեսը նրա 6 նիստերի մակերեսների գումարն է։ Քանի որ խորանարդի 6 նիստերը իրար հավասար քառակուսիներ են, ուրեմն, խորանարդի մակերևույթի մակերեսը հաշվելու համար պետք է գտնել 1 քառակուսու մակերեսը և արդյունքը բազմապատկել 6-ով։
Օրինակ՝ Հաշվեք 8 սմ կող ունեցող խորանադի մակերևույթի մակերեսը։
Խնդիրը լուծելու համար նախ վերհիշենք, որ խորանարդի մակերևությի մակերեսը նրա 6 իրար հավասար նիստերի(քառակուսիների) գումարն է։ Հաշվենք 8 սմ կողմով 1 քառակուսու մակերսը և արդյունքը բազմապատկեն 6-ով(քանի որ 6 նիստերը իրար հավասար են)։
8*8=64 (սմ քառ․)
64*6=384(սմ քառ․)
Paint-ով գծեք խորանարդ․
Հաշվեք 5 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ումակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-150, ծավալն -125
Հաշվեք 9 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-486, ծավալն-729
Հաշվեք 4 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-96, ծավալն-64
Հաշվեք 17 մմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-1734, ծավալն-4913
Հաշվեք 3 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-54, ծավալն-27
Հաշվեք 2 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-24, ծավալն-8
Հաշվեք 1 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-6, ծավալն-1
Հաշվեք 19 մմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-2166, ծավալն-6859
Հաշվեք 2 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-24, ծավալն-8
Հաշվեք 1 դմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-6, ծավալն-1
Հաշվեք 19 մմ կող ունեցող խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ մակերեսը-2166, ծավալն-6859
Գտեք նկարում պատակերված մարմինների ծավալը։ Յուրաքանչյուր խորանարդիկի ծավալը 1 սմ3 է։
Շատ ու շատ դարեր առաջ ասորեստան մի իմաստուն մարդ էր ապրում: Թփութ մի առարկա էր թաքցրել: Նա որոշել էր այդտեղ իր համար տուն կառուցել: Տունը դարձրել եսհավաբուն տեղ: Երեկոյանդարբնոցում կհսւնդիպենք: Գետի ափին մի խռժիտ ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կենդանու հետ: Իրենց փոքր գյուղի փողոցներն ու այգիները հիշեց:
Գոհար Եգանյան 