Category: Մաթեմատիկա

Փակագծեր պարունակող արտահայտություններ

Արտահայտության արժեքը հաշվելիս փակագծերի առկայության դեպքում նախ հաշվում ենք փակագծում գրված արտահայատության արժեքը:

Օրինակ `

3	1	2
5000-(2495+795):70=4953

1)	+	2	4	9	5		2)-	3՛	2	9	0	7	0		3)-	5	0	0	0
			7	9	5			2	8			4	7					4	7
		3	2	9	0			–	4	9						4	9	5	3
									4	9
										0

Առաջադրանքներ

3215-(2490+110):50=
2490+110=2600
2600:50=62
3215-62=3153

60·(4884:4-288:8)
4884:4=1221
288:8=36
1221-36=1185
1185*60=71100

2300։(50+100:2)-2‧10+60։(12+18) 
50+100:2=100
12+18=30
2300:100=23
2*10=20
60:30=20
23-20+30=33

220։(5+10:2)-2‧10+6։(1+2) 
5+10:2=10
1+2=3
220:10=22
2*10=20
6:3=2
22-20+2=4

115-(2+110:10)+6։(1+2)
2+110:10=13
1+2=3
6:3=2
115-13=102
102+2=104

1222-2‧110+6։(1+2)
1+2=3
2*110=220
6:3=2
1222-220=1002
1002+3=1005

14•(400-568:4)-16480:(5•8)
400-568:4=386
5*8=40
14*386=5404
16480:40=16420
16420-5404=11016

(2000-40•5):90+380
2000-40*5=1800
1800:90=20
20+380=400

3000 + 50 • (4900 : 7 – 698)

4900:7-698=2
50*2=100
3000+100=3100

6‧(3519:3-1005)
3519:3-1005=745
745*6=4470

(3000 – 50‧5) : 10 + 25 
3000-50*5=2750
2750:10=275
275+25=300

2100-35·(42480:60-708)
42480:60=708
708-708=0
1065*0=0

30·(4080:80-390:30)
4080:80-390:30=3710
3710*30=3730

3556-89·(2870:70-41)

6515-(1890+31):5

Տարբեր        կարգի   գործողություններ     պարունակող արտահայտություններ

Բազմապատկումն ու բաժանումը ավելի բարձր կարգի գործողություններ են, քան գումարումն ու հանումը:

Արտահայտության արժեքը հաշվելիս նախ կատարվում ենք բարձր կարգի գործողությունները գրված հերթականությամբ, ապա ` ցածր  կարգի

գործողությունները:

Օրինակ.

	2	1	3
1258	+ 2544	: 4	–   242	=1652

1)-	2	5	4	4	4				2)	+	1	2	5	8		3)	–	1	8	9	4
	2	4			6	3	6					6	3	6					2	4	2
	–	1	4								1	8	9	4				1	6	5	2
		1	2
		–	2	4
			2	4
				0

Առաջադրանքներ

Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը

    32409-8050:7=23291
    

-8050	|	7	– 32409
7		118	118
– 10			23291
7
3
49
0

4078·8-204:2+888:4=

4078*8=32624
204:2=102
888:4=222

	4	0	7	8					2	0	4		2
*				8					2				1	0	2
3	2	6	2	4					0
8	8	8		4					1	0	2			3	2	6	2	4
8				2	2	2		+	2	0	4		–			3	0	6
	8								3	0	6			3	2	3	1	8
	8
		8
		8

    250•70-720։3+625 
250*70=17500
720:3=240
240+625=865
17500-865=16735

    300 • 9 + 300 – 99=2901
300*9=2700
2700+300=3000
3000-99=2901

2545+724·5=6165
724*5=3620
3620+2545=6165

42588:7-205·6+960:3
42588:7=6084
960:3=320
205*6=1230
1230+320=1550
6084-1550=4534

3890-4480:4
4480:4=1120
3890-1120=2770

     75·60-353·10=3110
      75*60=420
      353*10=3530
      3530-420=3110

346·8-3535:7
346*8=2769
3535:7=505
2769-505=2264

   2539+724‧7
   724*7=5068
   2539+5068=7597

   40780‧70-2040։60+77700։300

40780*70=41260

2040:60=34
77700։300=25900
25900+34=25934
41260-25934=15326

Միևնույն  կարգի  գործողություններ      պարունակող արտահայտություններ

• Գումարումն  ու  հանումը  միևնույն     կարգի  գործողություններ են:
• Բազմապատկումն  ու  բաժանումը  նույնպես միևնույն  կարգի    գործողություններ  են:

Արտահայտության արժեքը հաշվելիս միևնույն կարգի գործողությունները   կատարվում    են    հերթականությամբ` ձախից    աջ:

Օրինակ1`

	1		2		3
3150	–	129	+	318	+	4812	=	8151

1)	–	3	1	5	0			2)	+	3	0	2	1		3)	+	3	3	3	9
			1	2	9						3	1	8				4	8	1	2
		3	0	2	1					3	3	3	9				8	1	5	1

Օրինակ2`

	1		2		3
215	·	4	:	20	·	30	=	1290

1)	.	2	1	5		2)	–	8	6	0	2	0		3)	.	4	3
				4				8			4	3					3	0
		8	6	0				0-	6						1	2	9	0
									6
									0

      Առաջադրանքներ

• Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը

9605-690+134.568-2036=140.557

–	9605	+	134.568	–	142.583
	690		8015		2036
	8015		142.583		140.557

3690-2559+778-1200=847

1000:4·80:200=100

1	0	0	0	|	4			*	2	5	0	:	2	0	0	0	0
–	8				2	5	0			8	0				2	0	0
–	2	0						+	0	0	0				1	0	0
	2	0					2	0	0	0
	0	0					2	0	0	0	0

33600:60:70·22=1760

216·40:80·30=3240

5100:6‧50:20=2125

2187-725+96782-7106=91138

2000‧4։20·70=28000

336000։600։70‧11=880

• Պոչատ աղվեսի պոչը նրա  մարմնի երկարության 5/9 մասն էր։ Որքա՞ն էր աղվեսի պոչի երկարությունը, եթե աղվեսի մարմնի երկարությունը 90 սմ էր։
• 90։9*5=50 սմ
• <<Կիկոսի մահը>> հեքիաթում  հայրը աղջկանը  ուղարկում է աղբյուրից ջուր բերելու  և  տալիս է  5 լ և 4 լ տարողությամբ 2 կուժ։  Կկարողանա՞  այդ կուժերի  օգնությամբ աղջիկը  աղբյուրից բերել  ճիշտ 2 լ  ջուր։

• 5 լ կուժից 4 լ կուժի մեջ, կլինի 1 լ
• 4 լ կուժը դատարկում ես, 1լ լցնւմ 5-ից 4-ի մեջ, կլինի 3
• 3 լ լցնում ենք 5 լ կուժի մեջ, կմնա 2 լ
• <<Շունն ու կատուն>> հեքիաթում կատուն 40 սմ երկարությամբ   գառան մորթուց կարող էր շան համար 1 գդակ կարել։ Որքա՞ն էր շան ճանկած  գառան  մորթու երկարությունը, եթե կատուն այդ մորթուց իր համար 2 միանման  գդակ կարեց, որոնցից յուրաքանչյուրի երկարությունը  շան  1  գդակի համար անհրաժեշտ մորթու  երկարության  3/4  մասն էր։

• Կատվի կարած գդակը 40։4*3=30 սմ
• Երկու գդակ կլինի 2*30=60 սմ
• <<Ոսկու կարասը >> հեքիաթում, եթե իմաստունները վճռեին, որ  կարասի մեջ եղած ոսկու  2/6 մասը պետք է տալ  վարող գյուղացուն, իսկ մնացած մասը հողատիրոջը, ապա հողատիրոջը  ոսկու  ո՞ր մասը կհասներ։
• 6-2 կլինի 4, 4/6 կլինի հողատիրոջը
• <<Բարեկենդանը>> հեքիաթում մարդը որքա՞ն բրինձ էր գնել, եթե  յուղն ու բրինձը միասին  100 կգ էին  ու  հայտնի է, որ բրինձը   3 անգամ շատ էր կշռում յուղից։

• 100 կգ -ում կլինի 3 մասը բրինձ և 1 մասը յուղ
• 100կգ բաժանած  4 կլինի յուղի չափ, 100/4=25կգ
• Բրինձը կլինի 3 անգամ ավել քան յուղը, 25*3=75կգ

Ա	Բ	Գ	Դ	Ե	Զ	Է	Ը	Թ
1	2	3	4	5	6	7	8	9
Ժ	Ի	Լ	Խ	Ծ	Կ	Հ	Ձ	Ղ
10	20	30	40	50	60	70	80	90
Ճ	Մ	Յ	Ն	Շ	Ո	Չ	Պ	Ջ
100	200	300	400	500	600	700	800	900
Ռ	Ս	Վ	Տ	Ր	Ց	Ւ	Փ	Ք
1000	2000	3000	4000	5000	6000	7000	8000	9000

    

Ա	Բ	Գ	Դ	Ե	Զ	Է	Ը	Թ
1	2	3	4	5	6	7	8	9
Ժ	Ի	Լ	Խ	Ծ	Կ	Հ	Ձ	Ղ
10	20	30	40	50	60	70	80	90
Ճ	Մ	Յ	Ն	Շ	Ո	Չ	Պ	Ջ
100	200	300	400	500	600	700	800	900
Ռ	Ս	Վ	Տ	Ր	Ց	Ւ	Փ	Ք
1000	2000	3000	4000	5000	6000	7000	8000	9000

Ուղահայաց
1․ Ո՞րն է 4-ի և 1000-ի արտադրայալը։
2․ Իվետտան ունի 20 դրամ, իսկ Գոհարը ունի Իվետայից 4 անգամ քիչ։ Քանի՞ դրամ ունի Գոհարը։
3․ 50-ի տասնապատիկը։
4․ 100-ի քառապատիկը։
Հորիզոնական
1․ Հայկը գնեց 500 մատիտ, Հարությունը գնեց Հայկից 10 անգամ քիչ։ Քանի՞ մատիտ գնեց Հարությունը։
2․Ամենա փոքր բնական թիվը։
3․ 10 թվի տասնապատիկը։