Author: gohareganyan

1. Տրված թվերը գրի՛ր այբուբենի տառերի թվային արժեքներով՝ 624, 331, 1989, 6500:
624-ՈԻԴ, 331-ՅԼԱ, 1989-ՌՋՁԹ, 6500-ՑՇ 

2. Այբուբենի թվային արժեքներով մի քանի նախադասությամբ նամակ գրի’ր ընկերներիցդ մեկին եւ ուղարկի’ր նրա էլ. հասցեին։
2 1 5000 5 3000-Բարև
Էվելինա Սաֆարյան

այբուբենի տառերի թվային արժեքները

349, 362, 363, 368, 376, 377, 378

Упражнение 1.Составь предложения и запиши связный текст:

Олины гладиолусы

1. Разводит, Оля, гладиолусы
   Оля разводит гладиолусы.
2. вскопала, она, грядку, и, посадила, цветов, рассаду
   вскопала она грядку и посадила рассаду цветов.
3. лето, всё, она, цветы, поливала, выпалывала, траву, сорную
   всё лето она поливала цветы выпалывала сорную траву.
4. распустились, в, августе, цветы, пышные
   распустились в августе пышные цветы.

Упражнение 2 Прочитайте предложения, вставьте подходящие по смыслу слова.

В ночном небе ярко сверкают звёзды.

Стая крикливых журавлей пронеслась над полем .

Осенью на приусадебном участке дети собрали хороший урожай.

Я с другом прочитал интересный детектив.

На уроке русского языка мы писали сочинение.

Слова для справок: урок, небо, участок, поле, друг.

Упражнение 3 .Допишите окончания.

Зимой на улице шёл сильный снегопад.

Метель понеслась и закружилась в снежном вальсе .

Могучий лось тяжело пробирался по высокой густой траве .

Белым снегом занесло все лесные тропинки .

Կարդա՛ լեգենդները և գրի՛ր, թե ո՞րն էր դրանց ասելիքը։
Լեգենդ դրախտի մասին-Ինչ որ վերցնումես պետքա հետ տաս։
Արևն ու լուսինը-

Համացանցում որոնի’ր և կարդա ՝ ի՞նչ է լեգենդը։ Կարդացածդ համառոտ տեղադրի’ր բլոգումդ։

Լեգենդը ավանդազրույց է, որի հիմքում ընկած է հրաշքը։ Հրաշապատումն ընդգրկում է դեպքերը և հերոսներին։ Լեգենդը շատ նման է առասպելին, սակայն նրանք տարբեր են իրարից։ Առասպելի հիմքում ընկած է պատմական որևէ փաստ, ինչը հենց սկզբից ստանում է չափազանցված գերբնական տեսք։ Ժամանակի ընթացքում այդ իրական հիմքը աստիճանաբար մթագնում է։

• Մի քանի նախադասությամբ պատմեք Ասորեստանի և ասորեստանյան արքաների մասին։
Ասորեստանցիները չափազանց դաժան էին վերաբերվում իրենց հակառակորդներին։ Նվաճված քաղաքները հիմնահատակ այրվում էին։ Իսկ բնակիչները սպանվում կամ ստրկության էին վաճառվում։
• Բաբելոնն ու՞մ օրոք վերածվեց հզոր պետության։ Մինչև ու՞ր էին հասնում նրա սահմանները։
Բաբելոնը հզորագույն պետություն վերածվեց Նաբուգոդոնոսոր արքայի օրոք։ Այն տարածվում էր Իրանական սարահարթից մինջև Միջներկրական ծով։

38.   Անջատ գրվող բարդ  բառերի  (հարագրությունների) իմաստները մեկական բառերով արտահայտի՛ր:

Պար գալ. զրույց անել. խաղ անել. թույլ տալ:
Պարել, զրուցել, խաղալ, թույլադրել։

41. Շարունակի՛ր (հետո ի՞նչ եղավ):

Արթնացա,  երբ արևն արդեն  ծագել ու շողերը ներս էր գցել պատուհանիցս: Արագ հագնվեցի ու վազեցի ղեպի խոհանոց: Շտապում էի: Խոհանոցից  դուրս եկավ մի տղամա՞րդ. Թե՞  կին՝ չհասկացա: Տարօրինակն էր: Նա էլ զարմացած ինձ էր նայում: Մի վատ բան գուշակեցի: Նետվեցի միջանցք ու աչքս գցեցի մեծ հայելուն: Ես ճիշտ այնպիսին էի,  ինչպիսին խոհանոցից դուրս եկածը, շատ տարօրինակն էի: Մի քիչ շփոթված ու մի քիչ տխուր մտա սենյակ: Այնտեդ հավաքված էին իրարից չտարբերվող տարօրինակ ու շփոթահար մարդիկ՝ հինգ հոգի: Հավանաբար մերոնք էին: Միանգամից գլխի չընկա էլ, թե ո՛վ ով էր: Հետո մենք նայեցինք լուրերը և այնտեղ ասում էին որ այս օրը բոլոր քաղաքի մարդիկ դարցել էին իրար արտաքինով չափազանց նման էակներ։ Լուրենից հետո ես նաեցի բակ և տեսա որ այնտեղ կայն լիքը մարդիկ բոլորնել նման էին իրար։ Մենք չգիտեինք ինչ անեինք բայց հետո հավաքվեցինք և որոշեցինք, որ մենք կմնանք տանը մինջև արավոտ։ Բայց մեր մոտ չկար հաց և ես դուրս եկա դուրս, որ հաց գնեմ։ Բոլորը շատ նման էին իրար և ես միշ շփոտվում էի։ Ես գնեցի հացը և ետ եկա տուն մեք կերանք հաց և գնացինք մեր գործերով այդպես անցավ մեր օրը երբ մենք դարցել էինք բոլորին նման էակներ։

Հետո պարզվեց. որ այդ օրը մեր քաղաքում բոլոր մարդիկ դարձել էին արտաքինով չափազանց նման էակներ:

43. Նախադասություներն ընդարձակի՛ր:

Ես պտտվում է սեղանի շուրջ:

Մենք հասկանում ենք որ ինչվոր բան կոտրվելեր:

Ես բարևեցի իմ ընկերներին որնք աչդեն հեռանում են:

-Դու՞ Մոռացել ես քո մատիտը:

Ես գտա իմ տետրը:

Արմատ, ածանց,  հոդակապ

Ա․Արմատը բառի հիմնական իմաստն արտահատող մասն է, հիմքը: Արմատը արտահայտում է բառի հիմնական իմաստը և չի բաժանվում բաղադրիչների:

Օրինակ՝ թագ արմատից ունենք թագավոր, անթագ, թագուհի բառերը:

Բ․Բառի վերջից կամ  սկզբից ավելացող մասնիկները, որոնք փոխում են բառի իմաստը և կազմում նոր բառեր, կոչվում են ածանցներ:

Օրինակ՝ տուն-անտուն, գիր—գրություն, խմոր—խմորեղեն:

Այս բառերի ան, ություն, եղեն մասնիկները ածանցներ են:

Գ․ Ա ձայնավորը, որն իրար է կապում բաղադրյալ բառի տարբեր բաղադրիչները, կոչվում է հոդակապ․ օրինակ՝ ծով+ա+նկար

Առաջադրանքներ՝

1.Տրված բառերը կազմող մասերն առանձնացրո՛ւ: Արմատներն ընդգծիր:

Օրինակ՝ մայրություն – մայր + ություն

Անամոթ – ան + ամոթ, ամպոտ – ամպ + ոտ, քարոտ – քար + ոտ, օդային – օդ + ային, դժգոհ – դժ + գոհ, հեռավոր հեռու + ավոր, բարություն + բարի + ություն, գրավոր – գիր + ավոր, անորոշ – ան + որոշ,  տհաճ – տհաճ:

2. Գտիր հետևյալ բառերի ընդհանուր արմատները:

ամառանոց, ամառային-ամառ
ջերմություն, ջերմանավ-ջերմ
նավահանգիստ, նավավար-նավ
վարիչ, վարել, ղեկավար-վար
հազարավոր, հազարամյակ-հազար

3. Կազմիր նոր բառեր հետևյալ արմատներով ու ածանցներով՝

քար, հող, դաս, տուն, երկար, հերոս, սխալ

ային, արան, ավոր, անք, ավուն

քարային, հողային, դասարան, տնային, երկրային, հերոսանք, սխալանք

4. Բառաշարքից առանձնացրո՛ւ  հոդակապ ունեցող բառերը(կան բառեր, որոնցում հոդակապ չկա)։ Հոդակապ ունեցող բառերում գունավորի՛ր արմատները և հոդակապը։

Օրինակ՝ Հյուրախաղ– հյուր+ա+խաղ

Օձաձուկ-օձ+ա+ձուկ, լայնարձակ-լայն+արձակ, մրգահյութ-միրգ+ա+հյութ,փորձանոթ-փորձ+անոթ, հողագունդ-հող+ա+գունդ, արծաթագործ-արծաթ+ա+գործ,նախշազարդ-նախշ+ա+զարդ, ալրաղաց-ալյուր+ա+ղաց, հայազգի-հայ+ազգի, ծաղկափոշի-ծաղիկ+ա+փոշի, նույնարմատ-նույն+արմատ, ծառատունկ-ծառ+ա+տունկ:

Ձմեռը հայրս Չալանկին կապում էր մեր գոմի չարդախում, հենց գոմի դռան առաջ, ուր նա խոտ էր դնում նրա համար, որ տեղը փափուկ ու տաք լինի։

Հայրս Չալանկին գոմի դռանը կապում էր նրա համար, որ գող գալու դեպքում իմացնի, որովհետև գոմը գտնվում էր մեր տնից բավական հեռու։ Եթե պատահեր դուռը կոտրեին և ամբողջ տավարը տանեին` չէինք իմանա։

— Քնածն ու մեռածը մին է,— ասում էր հայրս և միշտ զգուշացնում, որ եթե ինքը, պատահեց, տանը չեղավ, մենք չմոռանանք Չալանկին կապել գոմի չարդախում։

Եվ, պետք է ասած, Չալանկի պատճառո՞վ, թե նրա ահից, ոչ միայն մեր գոմից, այլև մեր բակից բան չէր գողացվում։ Հայրս հավատացած էր, թե մի բան պատահելիս Չալանկը հաչոցով կիմացնի։

Իսկ Չալանկը երբեք սուտ չէր հաչում… Դա արդեն հայտնի էր:

Ու ահա ձմռան մի գիշեր, երբ մեր տանը բոլորս քնած էինք, հանկարծ զարթնեցինք ինչ-որ տարօրինակ ձայներից։ Մեկը դիպչում էր մեր դռանը, ճանկռոտում և մի տեսակ, մռռոցի նման, ձայներ հանում։

Առաջինը զարթնեցինք ես ու մայրս։ Հայրս, սովորաբար, խոր էր քնում, մինչև չհրեիր՝ չէր զարթնի։

Մի քանի անգամ ականջ դնելով այդ տարօրինակ ձայներին, մայրս արթնացրեց հորս.

— Տես մի էն ի՞նչ է, որ դուռը չանգռում է…

Այդ րոպեին դռան ճանկռտոցը կրկնվեց. նորից մեկը դիպավ դռանը, և լսվեց զսպված կլանչոց։

— Շուն է՞,— հարցրեց հայրս տարակուսած, անկողնում նստելով: Ապա վեր կացավ, արխալուղը գցեց ուսերին ու գնաց դեպի դուռը։

Բայց մայրս չթողեց դուռը բանալ։

— Կատաղած շուն կլինի, աման…

Հայրս լուսամատի ապակիների միջով նայեց դուրս, բայց բան չնկատելով, լուսամուտի մի փեղկը բաց արավ ու գլուխը դուրս հանեց։

— Դե կորի՛,– պոռաց նա և ետ դարձավ։– Մեր շունն է, կապը կտրել է։

— Բա խի՞ է դուռը չանգռում,— զարմացավ մայրս։— Չլինի՞ սոված է։

— Չէ՛, հենց իրիկունը, գոմը փակելուց հետո եմ հաց տվել,— պատասխանեց հայրս։– Ով գիտի գելի հոտ է առել, վախից կապը կտրել` դեսն է եկել…

Եվ հայրս, ուսերին գցած արխալուղը մի կողմ դնելով, ուզում էր կրկին անկողին մտնել, երբ շունը, որ լռել էր այդ րոպեին, նորից դիպավ դռանն ու կլանչեց։

— Չէ։ Սա իսկ որ գելի հոտ է առել,— կրկնեց հայրս։ — Վախից կլանչում է…

Ու նորից բարկացավ.

— Դե, կորի՛, անպետք։

Չալանկը ընդհատեց կլանչոցը, բայց դարձյալ դռնովը դիպավ։

— Քեզ պես հազար շուն սատկի, էս ցրտին դուրս չեմ գա,— ասաց հայրս ու մտավ անկողին։

Շունը դռան ետևից կարծես զգաց այդ բանը և ավելի անհանգստացավ. սկսեց նորից կլանչել ու թաթը դռանը քսել:

Կլանչում էր, թաթը դռանը քսում և մի վայրկյան լռում, սպասում։ Տեսնելով ձայն չենք տալիս՝ շարունակում էր նույն ճանկռտոցն ու կլանչը։

Առաջադրանքներ

1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:
2. կլանչ-Կլանչոց
3. Կազմիր նախադասություններ ընդհատել, տարօրինակ, զարթնել բառերով:
4. Ես կանգնած խոսում էի երբ ինչ-որ մի մարդ մոտեցավ և ասաց “կներեք, որ ընդհատում էմ”, մի տարօրինակ մարդ հանդիպեցի վաճառասրահում արևտու կատարելիս, ես զարթնեցի առավոտյան ութին որ գնամ դպրոց;
5. Ի՞նչ առածներ գիտես շան մասին: Գրիր:
6. Ահա թե վորտեղ է թաքնված շան գլուխը, Շան հետ ընկերացի՛ր, փայտը ձեռքիցդ մի՛ գցիր;
7. Վերնագրիր հատվածը:
8. Շան արցակվելը;