Գոհար Եգանյան

Մի օր էլ տերտերը պառկում է քնելու, իսկ նրա հարևանը չի ունենում լոբի, և որոշում է որ պետք է տերտերից մի քանի հատը վերցնի։ Հարևանը թակում է դուռը և տերտերը բացում է դուռը։ Հարևանը հարցնում է տերտերից՝ չի ունենա նա մի քանի հատ լոբի իսկ տերտերը պատասխանում է, որ նա ունի լոբի, բայց չի կարող տալ, քանի որ դրանցով հաշվում է Զատկի օրերը։ Այդ պահին ձեռքը տանում է գրպանը, որ ստուգի տեսնի, արդյոք իր սիրելի լոբիները մնացել են, հասկանում է, որ փարաջայի գրպանը ծակվել էր, և իր լոբու ողջ պաշարը թափել էր։

Болезнь прошла, и однажды мама сказала младшему сыну:
– Сегодня я разрешаю тебе погулять!
На улицу мальчик вышел вместе с Журавликом. А зимы уже не было. Снег сошёл.  Журавлик раскрыл большие свои крылья и взлетел. Крылья несли  послушно, сильно. Над головой ярко светило солнце. И Журавлик взлетел и  запел. Все звери, ожидавшие весны в лесах, по оврагам, в поле, удивленно  глядели в небо. Откуда взялся журавль? Рано ещё трубить весну.
– Журавлик, назад! – кричал мальчик. – Замёрзнешь!
И Журавлик послушно сел возле своего друга. Однажды ранним весенним утром вдали показались журавли. Увидела  их мама мальчиков. Она поскорее отворила дверь:
– Лети, Журавлик! Лети!
Мама боялась, что мальчики не захотят расстаться со своим другом.
Журавлик вышел на крыльцо и тоже услышал: „Курлы-курлы!” Это возвращалась на родные болота родная журавлиная стая.
– Курлы-ы-ы! – крикнул Журавлик и побежал, а потом полетел  навстречу журавлям.
Журавли увидали его и полетели к нему навстречу.
– Курлы-курлы! – кричали они. – Это наш Журавлик! Он жив!..
Но Журавлик вдруг развернулся и опять полетел к дому мальчиков.  Мальчики выбежали на крыльцо и увидели большую журавлиную стаю. Журавли низко, доверчиво летали над домом. Но который из них  Журавлик? Он вырос и был такой же сильный и красивый, как его братья. Но вдруг один журавль пролетел совсем низко над младшим мальчиком  и коснулся его крылом, словно подал руку на прощание.

Найдите ответы на вопросы в тексте и прочитайте их.
1. Почему звери, ожидавшие весны в лесах, по оврагам, в поле, удив-лённо глядели на небо? Потoму что они были удивлены, что в небе летал журавлик, а им еще рано летать, так как еще было холодно. 2. Почему мальчик позвал Журавлика домой? Потому что он думал, что журавлик замерзнет. 3. Кто отпустил Журавлика на волю? Мама мальчиков 4. Как встретила журавлиная стая Журавлика? Журавлик вышел на крыльцо и тоже услышал: „Курлы-курлы!” Это возвращалась на родные болота родная журавлиная стая.
– Курлы-ы-ы! – крикнул Журавлик и побежал, а потом полетел  навстречу журавлям.
Журавли увидали его и полетели к нему навстречу. 5. Почему Журавлик развернулся и опять полетел к дому мальчиков? Он хотел попрощаться 6. Как попрощался Журавлик со своими друзьями? Он спустился и коснулся крылом мальчика.

Прочитайте текст и скажите, что нового для себя вы узнали.
Журавли – крупные птицы с длинными ногами и шеей. Их высота  составляет 90-155 см, размах крыльев 150–240 см, а вес от 2 до11 кг. Самый  крупный журавль – австралийский. Его высота достигает 175 см, что делает   его самой высокой летающей птицей в мире. Зимой журавли держатся стаями. Во время отдыха стая выставляет охранников, которые вовремя предупреждают об опасности. В дикой природе журавли живут до 20 лет. В Китае и Японии журавль символизирует осторожность, долголетие и мудрость. В Армении журавль считается национальным символом
(խորհրդանիշ)страны.

Լեզվական առաջադրանքներ

1. Դուրս գրել 10-ական ի՞նչ և ինչպիսի՞ հարցերի պատասխանող բառեր:
   ի՞նչ-տղա, մարմին, գնդիկի, գաղտնիք, ղեկավար, բռնակալը, բանտը, ժամանակ, ապակուց, քաղաքը
   ինչպիսի՞-թափանցիկ, սև, բարի, ազնիվ, դաժան, չար, վատ, աղքատ, պայծառ, ամենամութ
2. Կանաչով նշված բառերի համար գրեք իմաստով հակառակ բառեր:
   թափանցիկ-չերևացող
   սխալ-ճիշտ
   տղամարդ-կին
   հեշտ-դժվար
   բարձրաձայն-ցածրաձայն
   դաժան-բարեգութ
   լուռ-աղմուկ
   ատում-սիրել
3. Դեղինով նշված բառերը բացատրեք ինչպես բացատրվում է օրինակում:

Օրինակ՝ մորաքույր- մայրիկի քույրիկը, ժամացույց-ժամ ցույց տվող սարք:
մայրաքաղաքում-մայրաքաղաքում գտնվող
ամենաշատը-Բոլորից շատը
ջրավազանում-ջրավազանի մեջ
միանգամից-առաջին անգամից
մահապատժի-մահի պատիժ
անարդարությունից-ոչ արդար բան
բանտախցի-բանտի սենակ
միջանցքի-երկար անցնելու տեղ
լուսամուտներ-դուրս նաելու անցքերը։

Жил да был Маленький принц. Он жил на планете, которая была чуть побольше его самого, и ему очень не хватало друга…» Те, кто понимает, что такое жизнь, сразу увидели бы, что это гораздо больше похоже на правду.

Смотришь на небо – и ты счастлив.

Тоска — это когда жаждешь увидеть чего-то, сам не знаешь чего… Оно существует, это неведомое и желанное, но его не высказать словом.

Из расплавленной лавы, из того теста, из которого слеплены звезды, из чудом зародившейся живой клетки вышли мы — люди — и поднимались все выше, ступень за ступенью, и вот мы пишем контаты и измеряем созвездия.

Один лишь Дух, коснувшись глины, творит из нее Человека․

Мучительно не уродство этой бесформенной человеческой глины. Но в каждом из этих людей, быть может, убит Моцарт.

Если любишь цветок, что растёт где-то на далёкой звезде, хорошо ночью глядеть в небо. Все звёзды расцветают.

Слишком много в мире людей, которым никто не помог пробудиться․

Быть может, это и красиво — умереть, чтобы завоевать новые земли, но современная война разрушает все то, ради чего она будто бы ведется․

Он не знал, что короли смотрят на мир очень упрощённо: для них все люди – подданные.

Գյումրի (ի սկզբանե Կումայրի, հետագայում մինչև 1840 թվականը՝ Գյումրի, 1840-1924 թվականներին՝ Ալեքսանդրապոլ, 1924-1990 թվականներին՝ Լենինական, 1990-1992 թվականներին Կումայրի), բնակչության քանակով ու մշակութային նշանակությամբ Հայաստանի երկրորդ քաղաքն է, գտնվում է հյուսիսարևմտյան մասում՝ Շիրակի մարզում, Ախուրյան գետի ձախ ափին, Երևանից 126 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը՝ 3626 հեկտար։ 2015 թվականի դրությամբ ունեցել է 118,6 հազար բնակիչ, ծովի մակարդակից բարձր է ավելի քան 1500 մետր։ Քաղաքի կարգավիճակ ունի 1837 թվականից։

Արևմտյան մասը բարձրադիր է՝ կազմված երկու սեղանաձև բարձունքներից։ Ռելիեֆը հարթավայրային է, քիչ մասնատված, ծածկված 300 – 350 մ հաստությամբ լճագետային ու հրաբխային նստվածքներով։ Կլիման ցամաքային է, համեմատաբար տաք ամառներով ու ցուրտ ձմեռներով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 7 °C է, հունվարինը՝ – 8 °C (նվազագույնը՝ – 35 °C), հուլիսինը՝ 20 °C (առավելագույնը՝ 34 °C)։ Տարեկան տեղումները 500 մմ են։ Գտնվում է 8-9 բալանոց սեյսմիկ գոտում։ Վերջին ուժեղ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Նախորդ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1926 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։

Հայաստանի վաղ միջնադարյան ճարտարապետության առավել ուշագրավ և ինքնատիպ եկեղեցիներից է Մաստարայի Ս. Հովհաննես եկեղեցին, որը գտնվում է գյուղի կենտրոնում: Ըստ հարավային և արևմտյան ճակատների շինարարական արձանագրության, եկեղեցին կառուցել է Գրիգորաս վանականը VII դ.: Եկեղեցու թվագրման հետ կապված կան տարբեր տեսակետներ: Որոշ մասնագետներ կարծում են, որ տվյալ արձանագրությունը վերաբերում է եկեղեցու VII դ. վերականգնմանը, և, ելնելով եկեղեցու ճարտարապետաշինարարական հատկանիշներից՝ ճարտարապետական հնավանդ ձևերից, եկեղեցին վերագրում են ավելի վաղ ժամանակաշրջանի՝ V դ.: Ս. Հովհաննես եկեղեցին կենտրոնագմբեթ, քառախորան կառույց է: Աղոթասրահը քառանկյունի է: Եռաստիճան տրոմպների վրա բարձրանում է հսկա գմբեթը՝ ութանիստ թմբուկով: Խորաններից երեքը ներսից պայտաձև են, դրսից՝ հնգանիստ: Ավագ խորանի երկու կողմերում ավանդատներն են: Մուտքերն արևմտյան և հարավային խորաններից են: Սկզբնապես կառուցված է եղել շագանակամանուշակագույն մեծ չափերի քարերով, իսկ VII դ. նորոգվել է նարնջադեղնավուն քարերով: Եկեղեցին վերանորոգվել է X-XIII դարերում: Ուշ միջնադարում եկեղեցին շրջապատված է եղել պարիսպներով, որոնք 1889 թ. քանդվել են եկեղեցու վերանորոգման ընթացքում:

303. Կետերի փոխարեն մի բառ գրի՛ր, որն ընդգծված բառի հետ պատասխանի ի՞նչ է անում, ի՞նչ է լինում, ո՞վ է, ի՞նչ է, ո՞րն է կամ ինչպիսի՞ն է հարցին:

Օրինակ՝ Գայլը ոռնում է: Ճռռացողը դռնակն էր: Այգին դեղին է:

Կակաչը կարմիր է: Ես քայլում եմ: Մտնողը մտնում է: Կաթիլը ծորում է: Ընկերս ծիծաղում է: Եղանակը լավնե է: Իմ ծննդավայրը մանկատունն է:

304. Նախադասության մեջ կետերի փոխարեն գրի՛ր մի բառ, որն ընդգծված հատկանիշը վերագրի առարկային: Փուչիկը գունավոր է: Անձրևը հորդ է:

Դուք գեղեցիկ եք: Նա բարի է: Կինը երիտասարդ է: Երկինքը մաքուր է:

305. Կետերի փոխարեն մի բառ գրի՛ր, որը նախադասության ընդգծված բառին վերագրվող հատկանիշ արտահայտի: Օրինակ՝ Եղնիկը զգուշավոր է: Դու աշակերտ ես:

Տերևը աշնանային է: Ես աղջիկ եմ: Մեր բակը մաքուր է: Ջրի թագավորությունը լավն է: Արևը հսկա աստղ է: Այս տարին անձրևոտ տարի է:

306. Տրված առարկաներին երկուական հատկանիշ վերագրի՛ր: Ստացված նախադասությունների մեջ գրածդ բառը կամ արտահայտությունն ինչպե՞ս կանվանես:

Օրինակ՝ Օր – Օրը պայծառ է: Օրը մթնեց:

Նկար-Նկարը գեղեցիկ է։ Նկարը լավն է, թիթեռ-Թիթեռը թռչում է։ Թիթեռը թրվռում է, անտառ-Անտառը կանաչում է։ Անտառը ծաղկում է, քույր-Քույրս տասնհինգ տարեկան է։ Քույրս գնում է դպրոց, ճամփորդ-Ճամփորդը մոլորվում է: Ճամփորդը գնում է անտառ։

307. Փորձիր բացատրել, թե ինչո՞ւ են նախադասությունների մեջ ընդգծված բառերն անվանում ստորոգյալ (ստորոգել — հայտնել, տրամաբանորեն ինչ-որ բան վերագրել առարկային, առարկայի մասին եղածը հաստատել):

Ստորոգյալները նախադասության մեջ դրված են միշտ օժանդակ բայերի հետ և ցույց են տալիս գործողություն, պատասխանում են՝ ի՞նչ լինել, ի՞նչ անել հարցերին։

Վաղուց արդեն սարերը կանաչ են: Նրա ծիծաղն անգամ սիրելի է: Արագիլը ճնճղուկի ձագերին պաշտպանում էր օձից: Արագիլը հավատարիմ թռչուն է: Այդ թռչունի հայրենիքը մեր բակի ծառն է: Հորեղբայրը դժվար ճանապարհով էր եկել: Ցերեկները սովորաբար մի քիչ քնում է: Ամպերը գունդ-գունդ կուտակվել էին

Մեր զարմանահրաշ և բազմազգ աշխարհում գոյություն ունեն բազմաթիվ ավանդույթներ: Ավանդույթը, որի մասին հիմա կպատմենք՝ գրավում է իր իմաստությամբ և դրական վարվելակերպով…

Գոյություն ունի աֆրիկական մի ցեղ, որում մարդիկ հետևում են այս ավանդույթին.

Երբ ցեղից որևէ  մեկը վատ արարք է կատարում, նրան բերում են ավանի կենտրոն, շրջապատում ամբոխով, 2 օրվա ընթացքում հիշում են այն բոլոր լավ արարքները, որ կատարել է տվյալ մարդը և շնորհակալություն հայտնում նրան:

Նրանք համարում են, որ յուրաքանչյուր մարդ լավն ու բարի է լույս աշխարհ գալիս: Յուրաքանչյուրը սիրո, երջանկության, խաղաղության և անվտանգության է ձգտում, բայց այս արժեքների ետևից վազելով՝ մարդիկ երբեմն սխալվում են: Ցեղը այդ ամենում ազդանշան է տեսնում՝ օգնության կանչ: Նրանք միավորում են իրենց ուժերը, որպեսզի ոգևորեն ընկածին, վերականգնեն նրան և բերեն իրական էության՝ հիշեցնելով թե ով է նա իրականում:

Հետաքրիր է, այս նյութը կարդալուց հետո կմտածե՞ս, թե ինչպես ես վարվում այն մարդկանց հետ, ովքեր սայթաքում են` որևէ սխալ կամ վատ արարք են կատարում:

Հարցեր և առաջադրանք

Հարգելի սովորող, առաջադրված հարցերին կարող ես պատասխանել գրավոր կամ բանավոր. ինչպես կնախընտրես: Պատասխաններդ ձևակերպիր հնարավորինս կոնկրետ ու պատճառաբանված: Գրավոր պատասխանները հրապարկի’ր քո բլոգում, իսկ բանավոր պատումդ այնպես մշակիր ու ձևակերպիր, որ արդյունքում ռադիոնյութ ստեղծվի: Ի դեպ, կարող ես առաջադրաված հարցերը ուղղել նաև ծանոթ-անծանոթների, ընտանիքիդ անդամներին, ընկերներիդ: Հուսով եմ` հետաքրքիր և օգտակար աշխատանք է:

• Ի՞նչ էին անում ցեղակիցները «ընկածին» ոգևորելու համար. ինչո՞ւ:
  Երբ ցեղից որևէ  մեկը վատ արարք է կատարում, նրան բերում են ավանի կենտրոն, շրջապատում ամբոխով, 2 օրվա ընթացքում հիշում են այն բոլոր լավ արարքները, որ կատարել է տվյալ մարդը և շնորհակալություն հայտնում նրան:
  Որպեսզի նա վերհիշեր, որ նա լավ մարդ է եղել, ու կատարել է լավ արարքներ։
  
• Ընդգծի’ր տեքստի ամենակարևոր նախադասությունը:
  Նրանք համարում են, որ յուրաքանչյուր մարդ լավն ու բարի է լույս աշխարհ գալիս
  
• Վերլուծի’ր աֆրիկյան ցեղի այս արարքը ու ձևակերպիր քո վերաբերմունքը:
  Նրանք իրենց ընկերոջը ոչ թե ամոթանք տվեցին, որ նա ավելի վատ զգար իրեն, այլ ընդհակառակը սիրով շրջապատեցին, որ իր մեջի չարությունը հելնի, ու նա հասկանա, որ իրեն սիրում են լավ արարքների համար։
  
• Ինչո՞ւ են մարդիկ սխալվում: Քո ձևակերպմամբ ի՞նչ է սխալը:
  Մարդիկ կարող են սխալվել, բայց նրանց կարելի է ներել և տալ երկրորդ հնարավորություն։
  
• Ինքդ ինչպե՞ս ես վարվում քո կարծիքով վատ արարք կատարած մարդու հետ: 
  Ես վատ արարք կատարած մարդուն ներում էմ և տալիս եմ երկրորդ հնարվորություն։
  
• Երբ վատ արարք ես կատարում,  շրջապատդ, համադասարանցիներդ ինչպե՞ս են արձագանքում: 
  Ես չեմ հիշում, որ այդպիսի վատ արարք կատարեմ։
  
• Կարո՞ղ ես քեզ հետ պատահած նմանատիպ մի իրավիճակ ներկայացնել:
  Ես չեմ հիշում, որ իմ հետ նմանատիպ դեպք լիներ։