October 1, 2026

Հայոց Լեզու

Հայոց լ․

1․ Հրաչյա Աճառյանի արմատական բառարանից դո’ւրս գրիր ամենաքիչը 10-20 բառ, որոնք հետաքրքիր են՝ որպես նոր լեզվական տեղեկատվություն։

Աբեղա — հոգևորական, վանական։ Աղավնի — թռչուն, որի անունը կապված է հին հայերեն բառերի հետ։ Բարբառ — լեզվի տեղական տարբերակ։ Գավառ — երկրի կամ պետության վարչական տարածք։ Դարավանդ — հարթակ, բարձրադիր հողամաս։ Եղեռն — մեծ կոտորած, զանգվածային ոչնչացում։ Զվարթ — ուրախ, աշխույժ։ Թախիծ — տխրության զգացում։ Ժայռ — քարքարոտ, ուղղաձիգ բարձրություն։ Լուսաբաց — առավոտյան այն պահը, երբ սկսում է լուսանալ։ Խորհուրդ — իմաստ, միտք կամ առաջարկություն։ Ծիրանի — ծիրանին վերաբերող, նաև ծիրանագույն։ Կարոտ — որևէ մեկի կամ որևէ բանի նկատմամբ ուժեղ ձգտում։ Հմայք — գրավիչ հատկություն։ Ճակատագիր — մարդու կյանքի ընթացքը պայմանավորող հանգամանքների ամբողջություն։

2. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բարդ բառերով:
Երկինքը քերելու չափ բարձր – երկնասլաց։

Բարի մտքով – բարեմիտ

Վատ համբավ ունեցող – վատահամբավ

Հեշտությամբ թեքվող – դյուրաթեք

խաժ աչքեր ունեցող – խաժաչյա

կյանքը սիրող- կենսասեր

հանրության կողմից ճանաչված – հանրաճանաչ

կյանքով ուրախացող – կենսուրախ

3. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:
Մանր նկարներ անող – մանրանկարիչ

Թռչուններ բուծելու տեղ – թռչնաբուծարան

Գյուղի տնտեսությանը հատուկ – գյուղատնտեսական

Միտք հղանալը – մտահղացում

Արդյունք ունեցող – արդյունավետ

աշխատանքը սիրելը – աշխատասիրություն

հավասար կշիռ ունենալը – հավասարակշռություն

բառերի մասին գիտություն – բառագիտություն

4․ Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բաղադրիչներից կազմված համապատասխան բաղադրյալ բառերով:
Հողը ինքնամաքրման հատկություն ունի։ Դա չի նշանակում, թե կարելի է նրան չափազանց շատ ծանրաբեռնել օրգանական և անօրգանական թափոններով, բնակավայրերում հավաքված կենցաղային աղբով, որովհետև հողի հնարավորությունները նույնպես անսահման չեն։ Իսկ թափոններով աղտոտված հողը սպառնում է հիվանդությունների առաջացման պատճառ դառնալ։ Գետտեխնիկական առաջընթացի հետ մարդիկ պիտի մտածեն արտաքին միջավայրի պահպանության արդյունավետ միջոցներ ստեղծելու մասին։

October 1, 2026

Հայուց Լեզու

1. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով է կամ ե։
Այգեստան, այժմեական, անհատական, անպատեհ, առաջ, առօրեական, անվրեպ, գոմեշ, գրեթե, դողերոցք, ելևէջ, երբևէ, երբևիցե, էլեկտրաէներգիա, էմալե, ինչևէ, ինչևիցե, լայնէկրան, խեցի, կրետ, ՀԷԿ, հապճեպ, հիպոթեզ, հյուլե, հնէաբան, մանանեխ, մանրե, միջօրեական, որևէ, որևիցե, պոեմ, սեթևեթել, վայրէջք, տիեզերք, տոթակեզ, տրիոլետ, քրիստոնեական։

2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով օ կամ ո։
Ականջօղ, ամանօրյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ, ապօրինի, արծաթազօծ, բացօթյա, բնօրրան, գազօջախ, գիշերուզօր, գիշերօթիկ, զորք, լավօրակ, կեսօր, հանապազօրդ, հանապազօրյա, հոգս, հոդս ցնդել, հոտնկայս, մեղմօրոր, մեղմորեն, միօրինակ, նախօրոք, ոսկեզօծ, ջրօրհնեք, վաղորդայն, վաղօրոք, տասնօրյակ, տարորոշել, տափօղակ, օրըստօրե, օրհնել։

3. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ը տառը։
Ակնդետ, ակնթարթ, անակնկալ, անընդհատ, առընթեր, առնչվել, գույնզգույն, դասընթաց, դասընկեր, երկընտրանք, ինքնըստինքյան, լուսանկար, խոչընդոտ, կորնթարդ, համընկնել, հյուրնկալ, ձեռնտու, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր, որոտընդոստ, սրընթաց, ունկնդիր։

Երկհնչյուններ և ձայնակապ

Որևէ ձայնավորի և յ կիսաձայնի արտասանական զուգակցումը կոչվում է
երկհնչյուն։ Ժամանակակից արևելահայերենի երկհնչյուններն են՝
այ — լայն, վայր յա — դայակ, եղյամ
ույ — նույն, լույս յու — սյուն, նյութ
էյ (եյ) — թեյ, սեյսմիկ յէ (յե) — երազ, հայելի
օյ (ոյ) — խոյ, Նոյ յօ (յո) — արդյոք, յոթ
յի — տղայի, խաղայի յը — հայը, բայը։

1․ Արտագրե՛լ՝ լրացնելով երկհնչյունները։
Առավոտյան, ծովեզրյա, այծյամ, արդյոք, մատյան, առյուծ, բազմամյա, ստորոգյալ, լուսնյակ, կորյուն, եղյամ, սայթաքել, կայսր, եռամսյակ, լռակյաց, գործունյա, դղյակ, ծննդյան, կղզյակ, մշակույթ, անասնաբույժ, մեղվաբույծ, համբույր, եղջյուր, թեյաման, սառուցյալ, նյութ, ձյութ, կույտ, շաբաթօրյակ, հյուսն։
2. Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում մեկից ավելի
երկհնչյուն կա։
Արտաժամյա, պայթյուն, հայություն, օտարերկրյա, գյուղական, միջանկյալ,
մայրություն, այժմյան, մագաղաթյա, ներքոհիշյալ, կայունություն, արքայորդի,
հարյուրամյա, լայնություն, հարաբերյալ, վայրագություն, գրաբարյան, մետաքսյա,
յուրային։

Պայթյուն, հայություն, մայրություն, այժմյան, կայունություն, արքայորդի, հարյուրամյա, լայնություն, վայրագություն, յուրային։
3. Որոշե՛լ տրված բառերից յուրաքանչյուրի ձայնավորների
ու բաղաձայնների քանակը։
Ակունք, բարձունք, խճանկար, անդունդ, հրաժեշտ, պայթյուն, դաստիարակ,
մանրէ, սրբատաշ, հյուլե, անընդհատ, սրընթաց, մերթընդմերթ, մտավոր,
դազգահ:

4․ Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յա, իա, եա։
Հեքիաթ, ակացիա, բամիա, այծյամ, էներգիա, Անդրեաս, եղյամ, էքսկուրսիա, խավյար, կղզյակ, Սուքիաս, կրիա, միլիարդ, վայրկյան, Բենիամին, մումիա, Սիսյան, փասյան, միմյանց, Արաքսյա, դաստիարակ, լյարդ, քիմիա, օվկիանոս, անցյալ, Ազարիա, Անանիա, Եղյա, Եղյազար, Երեմիա, հեծյալ, Զաքարիա, Մարիամ, Ամալիա, Օֆելիա։

5. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յո, իո, եո։
Ամբիոն, աքսիոմ, բրաբիոն, լեգիոն, հետիոտն, արդյոք, մարմարյան, թեորեմ, մեդալիոն, միլիոն, ակորդյոն, չեմպիոն, պանսիոնատ, Սրապիոն, տրիլիոն, օրիորդ, ավիացիոն, ինդուկցիոն, ամեոբա, քամելիոն։

6. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության գրելով յ տառը։
Կայուն, հայելի, Միքայել, զրոյական, էություն, նայել, վայելել, գայիսոն, էակ, ատամնաբույժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոետ, միասին, հիանալ, թեյել, խնայել, հիանալ, որդիական

7. Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

Ոչ մի նոր բան չկա, այստեղ միշտ նույն տաղտկալի ֆիլմերն ու նկարները կտեսնես։ Հռետորը այնպիսի մի ելույթ ունեցավ, կարծես ամբողջ կյանքում այդ մասին էր մտածել։ Մթության մեջ խարխափելով տագնապած ու անհույս փնտրում էր ճանապարհը։ Ինչո՞ւ ես երդվում, որ հետո էլ ստիպված ես լինում խախտել երդումդ, խաբել ինքդ քեզ։ Արտասուքը հոսում էր աչքերից, բայց էլի կատակում էր ու փորձում ժպտալ։

October 1, 2026

Մաթեմատիկա 10

1. Տրված թվերից առանձնացրու բնական, ամբողջ և ռացիոնալ թվերը․

Բնական 3, 12

Մմբողջ -7, 0, 3, 12

Ռացիոնալ 2/5, -3/4, 8.5

$- 7, 0, 3, \frac{2}{5}, 12, - \frac{3}{4}, 8.5$

2. Որոշիր՝ տրված թվերից որոնք են ռացիոնալ, որոնք՝ իռացիոնալ․

ռացիոնալ 7/3, 0.25

իռացիոնալ √2, √9, √16, π

$\sqrt{2}, \sqrt{9}, π, \frac{7}{3}, 0.25, \sqrt{16}$

3. Լրացրու բաց թողնված նշանները՝ $<, >, =$ ։

ա)

$- 3 □ 2$ -3<2

բ)

$- 5 □ - 2$ -5<-2

գ)

$\frac{2}{3} □ \frac{3}{4}$ 2/3<3/4

դ)

$0.7 □ \frac{7}{10}$ 0.7=7/10

ե)

$- \frac{1}{2} □ - 0.4$ -1/2<-0.4

II. Բացարձակ արժեք

4. Հաշվիր․

ա) $∣ 7 ∣$ = 7

բ) $∣ - 12 ∣$ = 12

գ) $∣ 0 ∣$ = 0

դ) $∣ - 3.5 ∣$ = 3.5

ե) $∣ - \frac{5}{8} ∣$ = 5/8

5. Հաշվիր․

ա)

$∣ - 7 ∣ + ∣ 3 ∣$ 7+3 = 10

բ)

$∣ - 8 ∣ - ∣ - 3 ∣$ 8 – 3=5

գ)

$∣ 5 - 12 ∣$ 5-12= -7

դ)

$∣ - 4 + 10 ∣$ 4+10= 14

ե)

$∣ - 6 ∣ + ∣ - 2 ∣ - ∣ 5 ∣$ 6+2-5= 3

III. Թվային առանցք և հեռավորություն

6. Գտիր հետևյալ թվերի հեռավորությունը թվային առանցքի վրա․

ա) $3$ և $8$ , 5

բ) $- 2$ և $4$ , 6

գ) $- 7$ և $- 3$ , 4

դ) $- 5$ և $6$ , 11

7. Ո՞ր թիվն է ավելի մոտ զրոյին․

ա) $- 4$ , թե՞ $3$ 3

բ) $- 8$ , թե՞ $5$ 5

գ) $- 2.5$ , թե՞ $3$ -2.5

IV. Հակադիր և հակաադարձ թվեր

8. Գտիր տրված թվերի հակադիր թվերը․

ա) $7$ , -7

բ) $- 11$ , 11

գ) $0$ , 0

դ) $\frac{3}{5}$ , -3/5

ե) $- \frac{7}{9}$ , 7/9

9. Գտիր տրված թվերի հակադարձ թվերը․

ա) $4$ , -4

բ) $- 5$ , 5

գ) $\frac{2}{3}$ , -2/3

դ) $- \frac{7}{9}$ , 7/9

ե) $1.5$ , -1.5

$15 \cdot 8 - 15 \cdot 3$ V Խառը առաջադրանքներ

12. Հաշվիր․

$∣ - 7 ∣ + (- 3) \cdot 2$

13. Հաշվիր․

$∣ - 5 + 2 ∣ + ∣ 3 - 8 ∣$

14. Դասավորիր աճման կարգով․

$- 2, 4, - 7, 0, 3, - 1$

15. Դասավորիր նվազման կարգով․

$- \frac{1}{2}, \frac{3}{4}, - \frac{5}{4}, 0, 1$

16. Գտիր $x$ -ը, եթե

$∣ x ∣ = 7$

17. Գտիր $x$ -ը, եթե

$∣ x ∣ = 0$

18. Գտիր $x$ -ի բոլոր հնարավոր արժեքները, եթե

$∣ x - 3 ∣ = 5$

19. Հաշվիր․

$∣ \frac{2}{3} - \frac{5}{6} ∣$

20. Ապացուցիր, որ ցանկացած իրական $a$ -ի համար

$∣ a ∣ \geq 0$

II. Բացարձակ արժեք

III. Թվային առանցք և հեռավորություն

IV. Հակադիր և հակաադարձ թվեր

15⋅8−15⋅3V Խառը առաջադրանքներ

$15 \cdot 8 - 15 \cdot 3$ V Խառը առաջադրանքներ