Ապրիլի 18-23

Իրավական պետությունը այն պետությունն է, որտեղ գործում են օրենքները, և բոլորը հավասար են օրենքի առաջ։ Պետական մարմինները նույնպես պարտավոր են գործել Սահմանադրության և օրենքների համաձայն։ Իրավական պետությունում պաշտպանվում են մարդու իրավունքներն ու ազատությունները, ապահովվում է արդար դատական համակարգը և խոսքի ազատությունը։

ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ Հայաստանը ինքնիշխան, ժողովրդավարական, սոցիալական և իրավական պետություն է։ Սա նշանակում է, որ պետությունը պետք է ոչ միայն պահպանի օրենքը, այլ նաև ապահովի քաղաքացիների արժանապատիվ կյանքը։


բ/ Սոցիալական պետություն

Սոցիալական պետությունը հոգ է տանում ժողովրդի բարեկեցության մասին։ Այն աջակցում է սոցիալապես անապահով մարդկանց, զարգացնում կրթությունը, առողջապահությունը և ապահովում աշխատանքի հնարավորություններ։

Սոցիալական պետության հիմնական նպատակներն են՝

  • աղքատության նվազեցում,
  • մարդկանց սոցիալական պաշտպանություն,
  • անվճար կամ մատչելի կրթություն և առողջապահություն,
  • հավասար հնարավորությունների ստեղծում։

Առաջադրանքներ

1․ ՀՀ Սահմանադրության ո՞ր դրույթներն եք կարևորում

Ես կարևորում եմ հետևյալ դրույթները․

  • Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը — յուրաքանչյուր մարդ ունի կյանքի, ազատության և կարծիք արտահայտելու իրավունք։
  • Օրենքի առաջ հավասարությունը — բոլոր քաղաքացիները հավասար են անկախ սեռից, ազգությունից կամ սոցիալական վիճակից։
  • Կրթության իրավունքը — յուրաքանչյուր քաղաքացի իրավունք ունի կրթություն ստանալու։
  • Խոսքի ազատությունը — մարդիկ կարող են ազատ արտահայտել իրենց կարծիքը։
  • Ժողովրդավարությունը — ժողովուրդը ընտրությունների միջոցով մասնակցում է երկրի կառավարմանը։

Այս դրույթները կարևոր են, որովհետև դրանք պաշտպանում են մարդու արժանապատվությունն ու ազատությունը։


2․ Ի՞նչ քայլեր կձեռնարկեք ՀՀ ավելի սոցիալական պետություն դարձնելու ուղղությամբ

Եթե ես հնարավորություն ունենայի, ապա կձեռնարկեի հետևյալ քայլերը․

  1. Կբարելավեի կրթության համակարգը
    Ավելի շատ աջակցություն կտրամադրվեր դպրոցներին և ուսուցիչներին։
  2. Կզարգացնեի առողջապահությունը
    Բոլոր քաղաքացիները պետք է ունենան մատչելի բժշկական օգնություն։
  3. Կաջակցեի աղքատ ընտանիքներին
    Կավելացվեին սոցիալական ծրագրերն ու նպաստները։
  4. Կստեղծեի նոր աշխատատեղեր
    Սա կօգներ նվազեցնել գործազրկությունը և բարձրացնել մարդկանց կենսամակարդակը։
  5. Կզարգացնեի մարզերը
    Որպեսզի մարդիկ միայն մայրաքաղաքում աշխատանքի հնարավորություն չփնտրեն։

Իմ կարծիքով, սոցիալական պետության հիմնական նպատակը մարդկանց անվտանգ և արժանապատիվ կյանք ապահովելն է։

Ապրիլի 13-17

Իրավական պետությունը այն պետությունն է, որտեղ օրենքը գերակա է բոլորի համար։ Ոչ ոք իրավունք չունի խախտելու Սահմանադրությունը և օրենքները, նույնիսկ պետական պաշտոնյաները։ Իրավական պետությունում պաշտպանվում են մարդու իրավունքներն ու ազատությունները, ապահովվում է արդար դատավարությունը և քաղաքացիների հավասարությունը օրենքի առաջ։

ՀՀ Սահմանադրության մեջ նշվում է, որ Հայաստանը ժողովրդավարական, սոցիալական և իրավական պետություն է։ Սա նշանակում է, որ պետությունը պարտավոր է գործել օրենքի հիման վրա և պաշտպանել մարդու իրավունքները։


բ/ Սոցիալական պետություն

Սոցիալական պետությունը այն պետությունն է, որը հոգ է տանում մարդկանց բարեկեցության մասին։ Այն աջակցում է աղքատ և անապահով ընտանիքներին, զարգացնում կրթությունը, առողջապահությունը և ստեղծում աշխատանքի հնարավորություններ։

Սոցիալական պետության նպատակներն են՝

  • մարդկանց կյանքի մակարդակի բարձրացում,
  • սոցիալական հավասարության ապահովում,
  • կրթության և բուժօգնության հասանելիություն,
  • գործազրկության նվազեցում։

Առաջադրանքներ

1․ ՀՀ Սահմանադրության ո՞ր դրույթներն եք կարևորում

Ես կարևորում եմ հետևյալ դրույթները․

1. Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը

Յուրաքանչյուր մարդ ունի կյանքի, ազատության և անվտանգության իրավունք։

2. Օրենքի առաջ հավասարությունը

Բոլոր քաղաքացիները հավասար են օրենքի առաջ՝ անկախ ազգությունից, սեռից կամ սոցիալական վիճակից։

3. Խոսքի և կարծիքի ազատությունը

Մարդիկ կարող են ազատ արտահայտել իրենց կարծիքը։

4. Կրթության իրավունքը

Յուրաքանչյուր քաղաքացի իրավունք ունի կրթություն ստանալու։

5. Ժողովրդավարության սկզբունքը

Ժողովուրդը ընտրությունների միջոցով մասնակցում է երկրի կառավարմանը։

Այս դրույթները կարևոր են, որովհետև դրանք պաշտպանում են մարդու արժանապատվությունն ու ազատությունները։


2․ Ի՞նչ քայլեր կձեռնարկեք ՀՀ ավելի սոցիալական պետություն դարձնելու ուղղությամբ

Եթե ես հնարավորություն ունենայի, ապա կձեռնարկեի հետևյալ քայլերը․

  • կբարելավեի կրթության որակը,
  • կավելացնեի սոցիալական աջակցությունը անապահով ընտանիքներին,
  • կզարգացնեի առողջապահական համակարգը,
  • կստեղծեի նոր աշխատատեղեր,
  • ավելի մեծ ուշադրություն կդարձնեի մարզերի զարգացմանը,
  • կաջակցեի երիտասարդներին և ուսանողներին։

Իմ կարծիքով, սոցիալական պետությունը պետք է ապահովի յուրաքանչյուր մարդու արժանապատիվ կյանք և հավասար հնարավորություններ։

Ապրիլի 6-10

1․ Ի՞նչ սկզբունքով են ՀՀ-ում իշխանության ուժերն միմյանցից տարանջատվում

Հայաստանի Հանրապետությունում իշխանության ճյուղերը տարանջատվում են զսպումների և հավասարակշռության սկզբունքով։

Սա նշանակում է, որ յուրաքանչյուր իշխանություն ունի իր լիազորությունները և վերահսկում է մյուսներին, որպեսզի որևէ ճյուղ չափազանց մեծ իշխանություն չունենա։

Օրինակ՝

  • Ազգային ժողովը վերահսկում է կառավարության գործունեությունը,
  • դատարանները հետևում են, որ օրենքները և որոշումները համապատասխանեն Սահմանադրությանը,
  • նախագահը և այլ պետական մարմիններ նույնպես ունեն որոշ վերահսկողական գործառույթներ։

Այս համակարգը օգնում է պահպանել ժողովրդավարությունը և կանխել իշխանության չարաշահումը։


2․ Ի՞նչ գիտեք իմպիչմենտի մասին

Իմպիչմենտը բարձր պաշտոն զբաղեցնող պետական պաշտոնյային պաշտոնից հեռացնելու հատուկ գործընթաց է։

Այն կիրառվում է այն դեպքում, երբ պաշտոնյան խախտում է Սահմանադրությունը, օրենքները կամ չարաշահում է իր լիազորությունները։

ՀՀ-ում իմպիչմենտի գործընթացը կարող է կիրառվել որոշ բարձրաստիճան պաշտոնյաների նկատմամբ՝ Սահմանադրությամբ սահմանված կարգով։ Այդ գործընթացին մասնակցում են Ազգային ժողովը և որոշ դեպքերում նաև Սահմանադրական դատարանը։

Իմպիչմենտի նպատակը պետական իշխանության պատասխանատվությունն ու օրենքի գերակայությունը պահպանելն է։

Առաջադրանք սեպտեմբերի 16ից-22-ը,9-րդ դասարան

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս սկսվեցին և ի՞նչ ընթացք ունեցան հայ-թաթարական բախումները։

Հայ-թաթարական բախումները սկսվեցին 1905 թ․ 1905 թվականի ռուսական հեղափոխություն-ի պայմաններում, երբ թուլացավ իշխանական վերահսկողությունը։

Սկսվեցին բախումներ հայերի և թաթարների միջև

Տարածվեցին Անդրկովկասի տարբեր վայրերում

Ուղեկցվում էին կոտորածներով, ավերումներով

Կողմերից երկուսն էլ ստեղծեցին ինքնապաշտպանական խմբեր


բ. Նշի՛ր։ Թվարկի՛ր երիտթուրքերի՝ Աբդուլ Համիդի քաղաքականության շարունակողներ
լինելու հանգամանքը հիմնավորող մի քանի փաստ։

Երիտթուրքեր-ը շարունակեցին Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքականությունը։

Շարունակվեց հայերի նկատմամբ ճնշման քաղաքականությունը

Չկատարվեցին խոստացված բարեփոխումները

1909 թ․ Ադանայի կոտորածները

Հայերի տեղահանություն և բռնություններ

Ազգայնական, միատարր պետություն ստեղծելու նպատակ


գ. Քննի՛ր։ Ի՞նչ էր պանթյուրքիզմը և ի՞նչ վտանգավոր հետևանքներ էր ենթադրում։

Պանթյուրքիզմը գաղափարախոսություն էր, որի նպատակն էր միավորել բոլոր թուրքական ժողովուրդներին մեկ պետության մեջ։

Ոչ թուրք ժողովուրդների (այդ թվում՝ հայերի) ճնշում և ոչնչացում

Ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների ոտնահարում

Տարածքային ընդլայնման քաղաքականություն

Դարձավ Հայոց ցեղասպանության գաղափարական հիմքերից մեկը

Առաջադրանք սեպտեմբերի 8-15-ը,9-րդ դասարան

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ նախապատրաստական քայլեր կատարվեցին մինչ կոտորածների սկսելը։ Ինչո՞ւ ստեղծվեցին «Համիդիե» հեծելագնդերը։

Օսմանյան կայսրությունում հայերի դեմ քաղաքականությունը սկսվեց սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի օրոք։
Նախապատրաստական քայլերն էին հայերի իրավունքների սահմանափակում, զինաթափում, քրդական ցեղերի զինում։
Ստեղծվեցին Համիդիե հեծելագնդերը՝ հայերին ճնշելու և կոտորածներ իրականացնելու համար։


բ. Նշի՛ր։ Ո՞ր քայլերը նպաստեցին Զեյթունի ինքնապաշտպանության հաղթանակին։

Զեյթուն-ի հաղթանակին նպաստեցին լեռնային դիրքը, բնակչության միասնությունը, կազմակերպված պաշտպանությունը և արտաքին ճնշումը Օսմանյան իշխանությունների վրա։


գ. Քննի՛ր։ Ինչո՞ւ վանեցիները վայր դրեցին զենքերը։ Արդյոք դա ճի՞շտ որոշում էր։

Վան-ի հայերը վայր դրեցին զենքերը հավատալով իշխանությունների խոստումներին և հույս ունենալով փրկվել։
Դա համարվում է սխալ որոշում, քանի որ կոտորածները շարունակվեցին։

Choose the correct verb tenses to complete the sentences below.

1I _____ anything about the night of the accident.

A.don’t remember

B.‘m not remembering

C.wasn’t remembering

2After we broke up, she sold the ring that I _____ her for her birthday.

A.give

B.was giving

C.had given

3We _____ our website.

A.recently renewed

B.are recently renewing

C.have recently renewed

4We took off our clothes and _____ into the river.

A.were jumping

B.had jumped

C.jumped

5A: You look fitter! B: Yes, I _____ at the gym for the last few months.

A.‘m working out

B.‘ve been working out

C.work out

6I’m pretty sure printed books _____ one day.

A.are disappearing

B.are going to disappear

C.will disappear

7Look at the traffic. We _____ late.

A.are going to be

B.will be

C.are being

8____ your room yet?

A.Have you tidied up

B.Did you tidy

C.Do you tidy up

9I looked in the rearview mirror and saw that someone _____ us.

A.followed

B.was following

C.had followed

10I’m unemployed and I _____ for a job. Tomorrow I have my third interview.

A.‘m looking

B.‘ve looked

C.look

Has Morris finished his studies yet?

My brother has already bought a new car but he hasn’t driven it yet.

Maria has just phoned from Italy.

I spoke to her a few minutes ago.

Have you had lunch yet?

I can’t go to Spain. I have already booked two tickets for Italy.

I booked them a few months ago.

Have you seen the new James Bond film yet?

The concert will start in two hours but the singers haven’t arrived yet.

Another postcard! I’ve already had six from him. Congratulations!

You have just won a trip to New York.

The group has already visited two museums today, so they don’t want to go to another one.

I have been to Norway but I haven’t been to Sweden yet.

I’ve just come home from Frankie’s place, but there was nobody at home.

We have already tried to contact her twice.

There’s no point in trying again. Has your new boyfriend met your parents yet?

Tenses

1. Which sentence is grammatically correct?
A) I have seen him yesterday.
B) I saw him yesterday.
C) I was seeing him yesterday.
D) I had seen him yesterday.

2. By the time we arrived, they _______ dinner.
A) finished
B) were finishing
C) had finished
D) have finished

2. Conditionals

3. If you _______ earlier, you wouldn’t have missed the train.
A) leave
B) left
C) had left
D) will leave

4. If I _______ enough money, I would buy a new car.
A) have
B) had
C) will have
D) would have

3. Modal Verbs

5. You _______ eat so much fast food. It’s not healthy.
A) should
B) must
C) can
D) may

6. Which sentence expresses a strong obligation?
A) You should finish your homework.
B) You must finish your homework.
C) You might finish your homework.
D) You could finish your homework.

4. Passive Voice

7. The cake _______ by my grandmother yesterday.
A) made
B) was made
C) is made
D) makes

8. The book _______ in 1995.
A) wrote
B) is written
C) was written
D) has written

5. Relative Clauses

9. The person _______ invented the telephone was Alexander Graham Bell.
A) who
B) which
C) whose
D) what

10. This is the house _______ I grew up.
A) where
B) who
C) which
D) what

6. Reported Speech

11. She said, “I am learning Spanish.” → She said she _______ Spanish.
A) was learning
B) is learning
C) has been learning
D) learns

12. My teacher asked me, “Did you complete your assignment?” → My teacher asked me if I _______ my assignment.
A) complete
B) had completed
C) have completed
D) was completing

7. Phrasal Verbs

13. I need to _______ early tomorrow for my trip.
A) set up
B) set off
C) set out
D) set in

14. Which phrasal verb means “to cancel”?
A) Call off
B) Call out
C) Call back
D) Call up

8. Miscellaneous Grammar

15. I wish I _______ more time to travel.
A) have
B) had
C) will have
D) has

16. Choose the correct form:
She is interested _______ learning new languages.
A) on
B) in
C) at
D) to

17. I regret _______ him about my plans.
A) tell
B) told
C) to tell
D) telling

18. We arrived _______ the station just in time to catch the train.
A) at
B) in
C) on
D) to

19. She is very good _______ playing the piano.
A) at
B) in
C) on
D) with

20. The meeting was postponed _______ next week.
A) to
B) until
C) for
D) by

Դաս21(16․03-20․03)

1․ Ի՞նչ են մուտացիաները և ինչպիսի՞ փոփոխություններ կարող են առաջացնել։
Մուտացիաները գենետիկական նյութի (ԴՆԹ-ի) փոփոխություններն են։
Դրանք կարող են փոխել գեների կառուցվածքը, ինչի պատճառով կարող են փոխվել օրգանիզմի հատկությունները (օրինակ՝ արտաքին տեսքը կամ առողջությունը)։


2․ Ի՞նչ տարբերություն կա գենային, քրոմոսոմային և գենոմային մուտացիաների միջև։
Գենային մուտացիա դա փոփոխություն մեկ գենի մեջ, Քրոմոսոմային մուտացիա դա փոփոխություն քրոմոսոմի կառուցվածքում, Գենոմային մուտացիա դա փոխվում է քրոմոսոմների ամբողջ քանակը


3․ Որո՞նք են մուտացիաների առաջացման հիմնական պատճառները (մուտագենները)։
Մուտացիաները առաջանում են մուտագենների ազդեցությամբ, օրինակ՝
ճառագայթում, քիմիական նյութեր, վիրուսներ։ Դրանք կարող են վնասել օրգանիզմը, առաջացնել հիվանդություններ կամ փոփոխել հատկությունները։


4․ Ինչու՞ են որոշ մուտացիաներ վնասակար, իսկ որոշները՝ օգտակար։
Որոշ մուտացիաներ վնասակար են, որովհետև խանգարում են օրգանիզմի նորմալ աշխատանքը։
Բայց որոշ մուտացիաներ կարող են օգտակար լինել, եթե օգնում են օրգանիզմին ավելի լավ հարմարվել միջավայրին։


5․ Ինչպե՞ս են մուտացիաները նպաստում բազմազանությանը և էվոլյուցիային։
Մուտացիաները ստեղծում են նոր հատկություններ օրգանիզմների մեջ։
Դրա շնորհիվ առաջանում է բազմազանություն, և որոշ օրգանիզմներ ավելի լավ են հարմարվում, ինչը կարևոր է էվոլյուցիայի համար։

Դաս21(09.03_12.03)

1. Ի՞նչ են ժառանգական փոփոխությունները։
Ժառանգական փոփոխությունները այն փոփոխություններն են, որոնք լինում են գեներում։ Դրանք փոխանցվում են ծնողներից երեխաներին, որովհետև երեխաները գեներն ստանում են իրենց ծնողներից։


2. Ո՞րն է տարբերությունը ժառանգական և ոչ ժառանգական փոփոխությունների միջև։
Ժառանգական փոփոխությունները փոխանցվում են սերունդներին, իսկ ոչ ժառանգականը՝ ոչ։
Օրինակ՝ աչքերի գույնը ժառանգական է, իսկ արևայրուքը՝ ոչ ժառանգական։


3. Ի՞նչ է մուտացիան։ Ինչպիսի՞ գործոններ կարող են առաջացնել մուտացիաներ։
Մուտացիան գեների փոփոխությունն է։
Այն կարող են առաջացնել ճառագայթները, քիմիական նյութերը, վիրուսները կամ ԴՆԹ-ի սխալները։


4. Ինչպե՞ս կարող են շրջակա միջավայրի գործոնները ազդել ժառանգական փոփոխությունների վրա։
Շրջակա միջավայրի գործոնները կարող են փոխել գեները և առաջացնել մուտացիաներ։
Օրինակ՝ արևի ճառագայթները և վնասակար նյութերը։


5. Ինչո՞ւ են ժառանգական փոփոխությունները կարևոր էվոլյուցիայի համար։
Դրանք կարևոր են, որովհետև ստեղծում են տարբերություններ օրգանիզմների միջև։
Այս տարբերությունների շնորհիվ որոշ օրգանիզմներ ավելի լավ են հարմարվում, և այդպես առաջանում է բազմազանություն։

Design a site like this with WordPress.com
Get started